ସକାଳୁ ଲୋକେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ଦୁଇ ଷଣ୍ଢଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଢେଇ ।
ସାହି ଭିତରେ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ଦେଖିବା ଏମିତି କିଛି ନୂଆ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତଙ୍କର ଦେହ ସୁହା କଥା । ପ୍ରାଣୀ ବତ୍ସଳ ଗଳିରେ ବାରବୁଲା ଷଣ୍ଢମାନେ ବୁଲୁବୁଲୁ ବାରମ୍ବାର ମୁହାଁମୁହିଁ ହୁଅନ୍ତି ଓ ପ୍ରତିଥର ଉଣାଅଧିକେ ସାମାନ୍ୟ ଧସ୍ତାଧସ୍ତି ସହ ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ଭାଷଣ ଜଣାନ୍ତି । ମାତ୍ର ସେ ଦିନର ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ଥିଲା ବଡ଼ ଅସ୍ଵାଭାବିକ । ମୁଣ୍ଡ ନୂଆଁଇ, ଶିଙ୍ଘ ଛନ୍ଦି ପରସ୍ପର ଉପରେ ଅମାପ ବଳ ପ୍ରୟୋଗକରି ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି । ନାକପୁଡ଼ାରୁ ଯେମିତି ବାହାରୁଥାଏ ତତଲା ବତାସ ଓ ଆଖିରୁ ଜଳନ୍ତା ନିଆଁହୁଳା । ଉଭୟେ ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଗୋଟିଏ ଅସାଧାରଣ ସନ୍ତୁଳନରେ – ହଲ୍ ନାହିଁ କି ଚଲ୍ ନାହିଁ । ସତେ ଯେମିତି ଦୁଇଟି ପହେଲମାନ୍ ପରସ୍ପରକୁ ଓଗାଳି ରଖିଛନ୍ତି ସମାନ ଅନୁପାତର ବଳ ପ୍ରୟୋଗରେ । ଲଢେଇ ମୁଦ୍ରାରେ ସ୍ଥାଣୁ ପାଲଟି ଯାଇଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ।
ସାହି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଷଣ୍ଢଦୁଇଟି ଅପରିଚିତ ନୁହନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ଷଣ୍ଢ ଧଳା – ତାକୁ ସମସ୍ତେ ଧବଳ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି । ଅନ୍ୟଟି କଳା । ଧବଳ ଅତି ଶାନ୍ତ ଓ ସୁଧାର । ସାହିର ସବୁ ଘର ଓ ଦୋକାନ ଆଗରେ ଠିଆହୋଇ ସେ ତା’ର ପ୍ରାପ୍ୟ ବଟି ଆଦାୟ କରେ । ଅନିଚ୍ଛୁକ ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାର ନ ଥାଏ ଆକ୍ରୋଶ କିମ୍ବା ଷଣ୍ଢବତ୍ସଳ ଉଦାର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଶେଷ ଅନୁରାଗ । ସେ ଯେମିତି ନିର୍ଲିପ୍ତ । ତା’ର ଭାବଭଙ୍ଗୀ ଓ ଚାଲିର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ ମନେହୁଏ ବଡ଼ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ । ଦିନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ସେ କଟାଏ ଗଳିମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ଚାଳିଆ ଚା’ ଦୋକାନ ଆଗରେ । ସେଠାରେ ଖଟିପ୍ରିୟ ସାହିଲୋକ, ଉତ୍ସାହୀ ଯୁବକ ତଥା ବିଶ୍ଵ-ରାଜନୀତି ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ମୁଖର ଅନେକ ତଥାକଥିତ ବିଦ୍ବାନ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି । ଧବଳ ସେହି ସମାଗମର ଏକ ପରୋକ୍ଷ ସଭ୍ୟ । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ।
କଳା ଷଣ୍ଢଟି ଏତେଟା ଲୋକପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ସାଧାରଣରେ ତାର କୌଣସି ନାମକରଣ ହୋଇନାହିଁ । କେହିକେହି ତାକୁ କାଳିଆ ବା କାଳୁ ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି । ତାର ବିଶାଳ ବପୁ ଓ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଭାବ ଯୋଗୁଁ ସମସ୍ତେ ତା ଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ସେ ସାହିର ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ବୁଲୁଥାଏ । ଭାବ ଗଦଗଦ ଭକ୍ତମଣ୍ଡଳୀ ତା ଆଗରେ ଯେଉଁ ପ୍ରସାଦ ରଖିଦିଅନ୍ତି, ସେଥିରେ ତା’ର ଗୁଜୁରାଣ ଉଣା ଅଧିକେ ମେଣ୍ଟି ଯାଏ । କିଛି ଭକ୍ତ ସାହସ ସଂଚୟ କରି ତାର ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶ ପୂର୍ବକ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବାର ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ସଫଳ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ମନୋବଳ ବଢେ। ମନ୍ଦିରର ପାଷାଣ ବୃଷଭଠାରୁ ଚଳନ୍ତି ବୃଷଭର ଆଶୀର୍ବାଦ କେତେକଙ୍କପାଇଁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆଳତୀ ପରେ କଳା ଷଣ୍ଢଟି ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ପହଞ୍ଚେ ରାଧାନାଥଙ୍କ ବାରଣ୍ଡାରେ । ସାହିର ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଉପଗଳିରେ ପରିବା ବ୍ୟବସାୟୀ ରାଧାନାଥଙ୍କର ଏକ ମହଲା ଘର – ଛୋଟିଆ ବାରଣ୍ଡାଟିଏ ଓ ତା’ପରେ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ଵାର । ସେହି ବାରଣ୍ଡାରେ ଷଣ୍ଢଟିର ନିୟମିତ ରାତ୍ରି ଯାପନ ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଯେମିତି ଏକ ଅଲୌକିକ ଆଶୀର୍ବାଦ । ପ୍ରତିଦିନ ଷଣ୍ଢ ଆଗରେ କିଛି ଭୋଗ ଚଢାଇ ଧୂପକାଠି ଦୁଇଟି କାନ୍ଥରେ ଖୋସି ଦିଅନ୍ତି ସେ । ଭକ୍ତିରେ ମଥା ନୂଆଁଇ ଆତିଥ୍ୟର ପରମ ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ରାଧାନାଥଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ଵାସ, ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟଗତ ସଫଳତାର ଚାବିକାଠି ଏହି ଦୈବ ଆଶୀର୍ବାଦ ଛଡା ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ ।
ସେଦିନ ସକାଳୁ କେମିତି ଓ କାହିଁକି ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ଯୁଦ୍ଧରେ ମାତି ଯାଇଥିଲେ, ସେ କଥା କାହାକୁ ଜଣା ନ ଥାଏ । ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢି ଚାଲିଥାଏ ଓ ବଢୁଥାଏ ସକାଳର ବୟସ । ପାଖାପାଖି ତିନି ଘଣ୍ଟା ହେବ ଏ ଅଦ୍ଭୁତ ନୀରବ ଲଢେଇ ଚାଲିଥାଏ । ଦେଖୁ ଦେଖୁ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇର ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ୍ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସାହିର କିଛି ଲୋକ ପ୍ରଥମେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଏ ଘଟଣାର ଟେର୍ ପାଇ ଧାଇଁ ଆସିଥିଲେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଘଟଣାଟି ପରଖିବା ପାଇଁ । ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବଢିବାସହ ସାହିର ମୁରବୀମାନେ ସକ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ । କାହାର ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଲଢେଇରତ ଷଣ୍ଢମାନଙ୍କ ଆଗରେ ରଶି ବାନ୍ଧି ଏକ ନିରାପଦ ପରିସୀମା ନିରୂପଣ କରାଗଲା । କିଛି ଯୁବକ ବଡ଼ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଉନ୍ମାଦନାସହ ଭିଡ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଦାୟିତ୍ଵ ନିଜ ଉପରକୁ ନେଇ ଯାଇଥାଆନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନିକ ପୂଜାର ଆୟୋଜନ, ମେଢ ଓ ବିସର୍ଜନ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ ହେବାର ଯେତିକି ଖୋରାକ ଦିଏ, ଏହି ଅକସ୍ମାତ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ତା’ଠାରୁ ବହୁଗୁଣ ଉତ୍ତେଜନା ଭରିଦେଇଥାଏ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ । ଦେଖୁଦେଖୁ ଆଖପାଖରେ ପହଂଚି ଗଲେ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଆଳୁଦମ-ଦହିବରା ବିକାଳି, ଚା’ ବାଲା ଓ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ବେଲୁନ୍ ବାଲା ।
ମୁରବୀମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା – ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ଯଦି ପେଲାପେଲି ହୋଇ ଏଣେତେଣେ ମାଡିଯାଆନ୍ତି, ତାହେଲେ କ’ଣ ହେବ ତାର ପରିଣାମ? ଷଣ୍ଢ ପାଦତଳେ ଓ ଜନଗହଳିର ଦଳାଚକଟାରେ କିଛି ଲୋକ ସହିଦ ହୋଇଯିବେନି ତ ? ସେମାନଙ୍କର ଶତ ବାରଣ ସତ୍ତ୍ଵେ ଏହି ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟଟିକୁ କ୍ୟାମେରାରେ ଧରି ରଖିବାପାଇଁ ତରୁଣ ତରୁଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ।
ଦେଖୁଦେଖୁ ଘଟଣାସ୍ଥଳଟି ପାଲଟିଗଲା ବ୍ରେକିଂ ନ୍ୟୁଜର ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଜିରୋ । ଉତ୍ସାହୀ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ତାଙ୍କର ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍ ମାନେ ମାଡିବସିଲେ ଆସ୍ଥାନ, ପ୍ରସାରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଷଣ୍ଢମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ମନଗଢା କାହାଣୀ ଓ ତାଙ୍କ ଲଢେଇର ମନଲୋଭା ସାମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମର ଭୟାବହତା । ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲା ସାକ୍ଷାତକାର ଓ ଷ୍ଟୁଡିଓରେ ବିଶାରଦମାନଙ୍କର ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟାଖ୍ୟାନ । ଶୁଣାଗଲା, ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଥିବା ସିଧା-ପ୍ରସାରଣକୁ ଆଧାରକରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିଲା ବେଟିଂ – କେହି କେହି କଳା ଷଣ୍ଢର ପକ୍ଷ ନେଇ ଅଧିକ ପଇସା ଲଗାଉଥାଆନ୍ତି ।
ଏହି ହଟଚମଟ ଭିତରେ ଲଢେଇରତ ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ସେମିତି ଭୟାନକ ମୁଦ୍ରାରେ ସ୍ଥିର ଥାଆନ୍ତି ।
ହଠାତ୍ କେହିଜଣେ ପାଟିକଲା, ‘ରକ୍ତ ରକ୍ତ’ । ସତେ ତ ! ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଗୋଚରରେ ଧଳା ଷଣ୍ଢ, ଓରଫ ଧବଳର ଶିଙ୍ଘମୂଳରୁ ଧାରେ ରକ୍ତ ବୋହି ଆସିଛି । ଏହି ବ୍ରେକିଂ ନ୍ୟୁଜରେ ଉପସ୍ଥିତ ଜନତା ଆହା-ଚୁ-ଚୁ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେଲ୍ଫି ନେଉଥିବା ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍ ମାନେ ସମସ୍ତ ସତର୍କତାକୁ ପଛରେ ପକାଇ ମାଡିଗଲେ ଷଣ୍ଢ ନିକଚକୁ । ଦୁଇ ତିନିଟି କନଷ୍ଟେବଲ୍ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଆହ୍ଵାନରେ ଲାଠି ଉଠାଇ ତାଗିଦ୍ କଲେ ବିଶୃଙ୍ଖଳ ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍ ମାନଙ୍କୁ ।
ଜନସମାଗମର ସୁଅବସରରେ ନିଜର ପ୍ରାସଂଗିକତାକୁ ବଳବତ୍ତର ରଖିବାପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଓ୍ଵାର୍ଡ୍ ମେମ୍ବର୍ କିଛି ସହଯୋଗୀଙ୍କସହ ସେଠାରେ ହାଜର ହେଲେ । ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ଜିରୋ ରିପୋର୍ଟର୍ ମାନେ ବେଢିଯାଇ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷାତକାର ନେବାରେ ସେ ଥାଆନ୍ତି ଖୁବ୍ ଉତ୍ଫୁଲିତ । ଜଣେ ରିପୋର୍ଟର୍ ପଚାରିଲେ, ‘ଏପରି ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ଓ ତା’ର ସାମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମ ପାଇଁ କି ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବା ଉଚିତ ?’ ଓ୍ଵାର୍ଡ୍ ମେମ୍ବର୍ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ‘ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇକୁ ଆଖିରେ ରଖି ଆମେ ରାସ୍ତାଗୁଡିକୁ ଚଉଡା କରିବା ଉଚିତ୍ ଓ ଛକ ମାନଙ୍କରେ ଏପରି ଲଢେଇ ପାଇଁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଜାଗା ନିରୂପଣ କରିବା ଜରୁରୀ ।’ ଦେଖୁ ଦେଖୁ ତାଙ୍କର ଏହି ଆଶ୍ଵାସନାମୟ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଶବିଦେଶରେ ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓ ଭାବରେ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ଧଳା ଷଣ୍ଢ ଓରଫ ଧବଳର ଶିଙ୍ଘ ମୂଳରୁ ରକ୍ତ ବୋହି ଯାଉଥିବା ଦେଖି ଦରଦୀ ଦେଖଣାହାରୀମାନେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥାଆନ୍ତି ନାଚାର ସମବେଦନା । ଏତିକିବେଳେ ବିନା କିଛି କ୍ଷୟ କ୍ଷତି ଘଟାଇ ସାମାନ୍ୟ ହଲ୍ ଚଲ୍ ହେବା ସହ ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ଶିଙ୍ଘଲଢେଇରୁ ଓହରିଗଲେ । ଧବଳ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁକରି ଟେକି ବିକଟାଳ ରଡ଼ି ଛାଡିଲା । ସେ ରଡ଼ି ଥିଲା ଖୁବ୍ ଭୟାନକ ଓ ଅସ୍ଵାଭାବିକ । ତାହା ବିଜୟ ହୁଙ୍କାର ଥିଲା କି ଦ୍ଵିତୀୟ କିସ୍ତିର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଥିଲା ଆହ୍ଵାନ, ସେ କଥା କହିବା କଷ୍ଟସାପେକ୍ଷ । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚମତ୍କୃତକରି ଧବଳ ହଠାତ ଲମ୍ଫ ଦେଲା ଓ କୁଦା ମାରି ମାରି ଏକ ମୁହାଁ ଦୌଡିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଇତସ୍ତତଃ ଜନତା ଛାଏଁ ପାଖ ହୋଇଯାଇ ଧବଳର ବାଟ ସୁଗମ କରିଦେଲେ । କିଛି ଲୋକ ତା’ର ପିଛା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ କଳା ଷଣ୍ଢଟି ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନୁରୂପ ରଡ଼ି କରି ଗଗନ ପବନ କମ୍ପାଇ ଦେଲା । ତଟସ୍ଥ ଜନତା ଦୁଇ ଷଣ୍ଢଙ୍କର ହଠାତ୍ ଯୁଦ୍ଧବିରତି, ବିକଟାଳ ରଡ଼ି ଓ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ଜଣଙ୍କର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପଳାୟନକୁ ନେଇ ହୋଇ ପଡିଥାଏ ଏକବାରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ । କଳା ଷଣ୍ଢ ଆକାଶକୁ ଚାହିଁ ପୁଣି ଥରେ ଏକ ଗର୍ଜନ କଲା । ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କ ଛାତିରେ ସୃଷ୍ଟିହେଲା ଭୟ ଉଦ୍ରେକକାରୀ କମ୍ପନ । ବୋଧହୁଏ ତାହା ଥିଲା ବିଜୟର ସ୍ଵର । ସେହି ବିକଟାଳ ଶବ୍ଦ ଗଗନ ପବନରେ ପ୍ରତିଧ୍ଵନିତ ହେଉ ଥିବାବେଳେ ହଠାତ୍ କଳା ଷଣ୍ଢଟି ଭୂଇଁରେ କଚାଡି ହୋଇ ପଡିଗଲା । ତାର ବେକ ଲୋଟି ପଡିଲା ଗୋଟିଏ କଡକୁ ଓ ଆଗ ଖୁରା ଦୁଇଟି ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିଗଲା ଆକାଶମୁହାଁ । ତା’ ମୁହଁରୁ ବାହାରି ଆସିଲା ଫେଣ ଓ ଶିଙ୍ଘମୂଳରୁ ଦୁଇଧାର ରକ୍ତ ।
ସ୍ଥିରହୋଇ ପଡିରହିଥିବା କଳା ଷଣ୍ଢଟିକୁ ପାଖରୁ ପରୀକ୍ଷାକରି ସାହିର ମୁରବୀମାନେ ତାକୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କଲେ । ସମବେତ ଜନତା ଦୁଃଖରେ ମ୍ରିୟମାଣ । କିଛି ଯୁବକଙ୍କର ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ଥାଏ, କେଉଁ ଷଣ୍ଢ ଏ ଲଢେଇରେ ବିଜୟୀ ହେଲା ? ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଢେଇକରି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିବା କଳା ଷଣ୍ଢ, ନା ବୀରତ୍ଵର ସହ ଲଢେଇ କରି ଠିକ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ବିରତ ହୋଇଥିବା ଧବଳ?
ଧାବମାନ ଧବଳ ପଛରେ ଗୋଡାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଇତି ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ଜିରୋକୁ ଫେରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ଧବଳ ଧାଇଁ ଧାଇଁ ନଈ ବନ୍ଧରେ ପହଞ୍ଚିଲା ଓ ଚୋରାରେ ବାଲି ଚାଲାଣ ହେଉଥିବା ସରୁ ରାସ୍ତାଟିଏ ଧରି ନଈ ବାଲିକୁ ଓଲ୍ଲ୍ହାଇଗଲା । ତଥାପି ସେ ସେଠାରେ ଅଟକିଲା ନାହିଁ । ସେମିତି ଦୌଡି ଚାଲିଲା ନଈବାଲିରେ ଆଗକୁ ଆଗକୁ । ତା’ ପଛରେ ଯାଇଥିବା ଜନତା ଆଉ ଅନୁଧାବନ ନ କରି ବଡ କ୍ଳାନ୍ତ ଭାବରେ ଫେରି ଆସିଥାଆନ୍ତି ।
କଳା ଷଣ୍ଢର ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରୁଥାଏ; ବିଶେଷକରି ରାଧାନାଥଙ୍କୁ । ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଣୁଶୁଣୁ ଦୋକାନ ଛାଡି ସେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢ ନିକଟରେ ଓ ବିକଳ ଭାବରେ କାନ୍ଦୁ ଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢର ମର ଶରୀର ଉପରେ ହାମୁଡି ପଡି । ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଵାସନା ଦେବାରେ ନିୟୋଜିତ ଥାଆନ୍ତି ଦଳେ ଯୁବକ ।
କିଛି ସମୟ ପରେ ମୁନିସିପାଲିଟି ତରଫରୁ ଷଣ୍ଢଟିର ମରଶରୀରକୁ ଟ୍ରାକ୍ଟର୍ ପିଠିରେ ଉଠାଇ ନିଆଗଲା । ତଥାପି ସାମ୍ବାଦିକ ମାନଙ୍କର ଭିଡ କମୁ ନଥାଏ ଓ କମୁ ନଥାଏ ଉତ୍ସୁକ ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କ ସେଲ୍ଫି ନେବାର ନିଶା । ଶୁଣାଗଲା, ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତରେ ଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ଏମ୍ ଏଲ୍ ଏ ଭିଡିଓ ଜରିଆରେ ସମବେଦନାର ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଛନ୍ତି । ସେ କୁଆଡେ ଏ କଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ସଡ଼କ ନିକଟରେ ଦୁଇ ଷଣ୍ଢଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରତ ଯୁଗଳ ବ୍ରୋଂଜ୍ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ହେବ ଓ ତା’ ଆଗରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କୃତ୍ରିମ ଝରଣା ଓ ବଗିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବ । ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇର ସ୍ମୃତି ଚାରଣରେ ଦୃଢୀଭୂତ ହେବ ଆମର ଅସ୍ମିତା ଓ ଜାତୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା । ଏମ୍ ଏଲ୍ ଏ ଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସାଧୁବାଦ ଜଣାଇ ଜନତା ତାଙ୍କର ଜୟ ଗାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଧିରେ ଧିରେ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ଭିଡ କମିଗଲା ଓ ଜନଜୀବନ ପୁଣି ଗତିଶୀଳ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । କିନ୍ତୁ ଚା’ ଦୋକାନର ଖଟିରେ ବସୁଥିବା ଯୁବକମାନେ ଧବଳକୁ ଖୋଜିବା ଜାରି ରଖିଥାଆନ୍ତି । ଧବଳର କୌଣସି ଖବର ନ ଥାଏ । ନଈ ବାଲିରେ ନା ତାର ଶରୀର ପଡିଥାଏ, ନା ସେ ପାଣିରେ ଭାସି ଯାଇଥିବାର କୌଣସି ସମ୍ଭାବନା ଦେଖା ଯାଉଥାଏ । ପୁରା ନଈଟିରେ ଥାଏ ଗୋଟେ ଛୋଟିଆ ପାଣିଧାର, ଯେଉଁଠି ଏକ ବିଶାଳ-ବପୁ ଷଣ୍ଢ ଭାସିଯିବା ଦୁରୂହ ବ୍ୟାପାର । ପୋଲିସ୍ ଓ ଫାୟାର୍ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥାଆନ୍ତି ।
ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାଧାନାଥଙ୍କ ଘରେ କଳା ଷଣ୍ଢର ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଓ ତା’ର ଆତ୍ମାର ସଦଗତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପୂଜା କରାଗଲା । ରାଧାନାଥଙ୍କର ପରମ ଉଦାରତା ଓ ବିରଳ ଷଣ୍ଢ-ଭକ୍ତିରେ କିଛି ଲୋକ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଗଦଗଦ ହେଉଥାଆନ୍ତି । ରାଧାନାଥଙ୍କୁ କିଛି ବନ୍ଧୁ ପ୍ରବୋଧନା ଦେଉ ଥାଆନ୍ତି, ଷଣ୍ଢଟି ତାଙ୍କ ବାରଣ୍ଡାକୁ ସିନା ସଶରୀରେ ଆଉ ଆସିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତା’ର ଆତ୍ମା ସେହିଠାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବ ସବୁଦିନ ଓ ରାଧାନାଥଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ବର୍ଷଣ କରୁଥିବ । କୃତଜ୍ଞତାରେ ରାଧାନାଥ ପୋତି ହୋଇ ପଡୁଥାଆନ୍ତି ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧବଳକୁ ନ ପାଇ ଅଧିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବାତିଲ୍ କରାଗଲା । ଧବଳର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବା ସାହିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ହୋଇପଡିଲା ଏକ ଅସମାହିତ ରହସ୍ୟ । ରାଧାନାଥ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶୂନ୍ୟ ବାରଣ୍ଡାକୁ ଚାହିଁ କଳା ଷଣ୍ଢର ସ୍ମୃତିରେ ଘାଣ୍ଟି ହେଉଥାଆନ୍ତି । ଅଥଚ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇପରର ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ସକାଳେ ରାଧାନାଥ ଯେତେବେଳେ କବାଟ ଖୋଲି ବାରଣ୍ଡାକୁ ଆସନ୍ତି, ସେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ହୋଇ ପଡନ୍ତି – ସେ ଏ କଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି? ବାରଣ୍ଡାରେ ବସି ଏକ ତରୁଣ ଷଣ୍ଢ ଶାନ୍ତିରେ ପାକୁଳି କରୁଥାଏ ।
ଭକ୍ତି, ଭାବ ଓ କୃତଜ୍ଞତାରେ ରାଧାନାଥ କିଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିମୂଢ । ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ସ୍ଵତଃ ବହି ଯାଉଥାଏ ଧାର ଧାର ଲୁହ ।
****
Manoranjan Mishra 