ଉତ୍ତରଣ

ରାଧାନାଥ ଖୁବ୍ ଚିନ୍ତିତ ଓ ବିବ୍ରତ ।

ପୂର୍ବାପର ସମ୍ପର୍କ ନ ଥାଇ ସେହି ଦୃଶ୍ୟଟି ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କ ମନ ଭିତରେ ଦେଖାଦେଇଛି । ମାତ୍ର କେତୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସେ ଦୃଶ୍ୟ – ସତେ ଯେମିତି କେଉଁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଦୃଶ୍ୟଟି କଥା ଭାବିବା ମାତ୍ରେ ରାଧାନାଥଙ୍କର ମନ ଆଶଙ୍କାରେ ଥରି ଉଠୁଛି । ଏମିତି ଗୋଟାଏ ଅବାନ୍ତର କଥା ତାଙ୍କ ମନକୁ ଆସି ପାରିଲା କେମିତି? 

ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଯେ ଗତ ଦୁଇ ମାସ ଉିତରେ ଦୃଶ୍ୟଟି ତାଙ୍କ ମନରେ ତିନିଥର ଦେଖା ଦେଲାଣି । ସବୁଥର ଦୃଶ୍ୟଟି ଅବିକଳ ଏକାପରି – ଯେମିତିକି ସେହି ଗୋଟାଏ ଉିଡ଼ିଓ ରିପ୍ଲେ ହେଉଛି ତାଂକ ମନ ପରଦାରେ । ଅତି ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ ପ୍ରକଟିତ ହେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟଟି ଉପରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ନାହିଁ । ଦୃଶ୍ୟଟି ମନରେ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ରାଧାନାଥ ଯେପରି ନିଜ ପରିବେଶରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵକୁ ଚାଲି ଯାଉଛନ୍ତି । କେତୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସେ ଏକ ସମ୍ମୋହିତ ଅବସ୍ଥା ।

ଦୃଶ୍ୟଟି ଥିଲା ଏହିପରି ….

ଜଣେ ସୁନ୍ଦରୀ ତରୁଣୀର ବାହୁ ବନ୍ଧନରେ ରାଧାନାଥ – ତରୁଣୀଟିର ସମର୍ପଣ ଉାବରେ ପ୍ରେମର ମାଦକତା । ରାଧାନାଥ ଯେମିତି ପ୍ରେମର ଅଥଳ ସୁଅରେ ଏକ ଉବୁଟୁବୁ ହୁଲି ଡଂଗା । ତାଙ୍କ ହାତ ଓ ଓଠରେ ଶିହରଣ । ଯୁବ-ସୁଲଭ ପ୍ରେମରେ ରାଧାନାଥ ବି ଯେପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିପୁଣ ।

ତୃତୀୟଥରପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟଟିର ଅବିକଳ ପୁନରାବୃତ୍ତିରେ ରାଧାନାଥ ଉାଂଗି ପଡିଥାଆନ୍ତି । 

କିନ୍ତୁ କ’ଣ ପାଇଁ ରାଧାନାଥଂକର ଏତେ ଚିନ୍ତା ?

ଦୃଶ୍ୟଟି ଥିଲା ରାଧାନାଥଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ । ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର, ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଓ ଈଶ୍ଵରବିଶ୍ଵାସୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ରାଧାନାଥ ତାଙ୍କ ଅଂଚଳରେ ପରିଚିତ । ରାଧାନାଥଙ୍କର ଜୀବନ ଆଦର୍ଶର ସାରାଂଶ ଲିପିବଦ୍ଧଥାଏ ତାଙ୍କ କପାଳର ଚନ୍ଦନ ଟିପାଟିରେ । ଭ୍ରୁକୁଂଚନ ଭିତରୁ ଚନ୍ଦନ ଟୋପାଟି ସାରାଦିନ ଝଟକୁଥାଏ ତାଙ୍କ ଈଶ୍ଵର ବିଶ୍ଵାସର ସ୍ଵାକ୍ଷର ନେଇ । ମୁହଁରେ ରହିଥାଏ ଅମାପ ଶାନ୍ତି ଓ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ । କାମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଥିଲେ ଖୁବ୍ ପାରଙ୍ଗମ । ମାନେଜମେଣ୍ଟ୍ ଟ୍ରେନି ଭାବରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ତଳେ । ନିଜର ନିଷ୍ଠା ଓ କୁଶଳତା ବଳରେ ଆଜି ସେ କମ୍ପାନୀର ଚିଫ୍ ଫାଇନାନ୍ସ୍ ଅଫିସର୍ ବା ସି ଏଫ୍ ଓ । କମ୍ପାନୀର ଭଲମନ୍ଦ, ହାନିଲାଭ – ସବୁର ଦାୟିତ୍ତ୍ଵ ତାଙ୍କ ଉପରେ । ଆଉ ମାତ୍ର ଦୁଇମାସ ପରେ ରାଧାନାଥ ଅବସର ନେବେ । ଅନେକ ବର୍ଷର କର୍ମମୟ ଜୀବନର ସମାପ୍ତି ଘଟିବ । 

କାର୍ଯ୍ୟବ୍ୟସ୍ତତା ଭିତରେ ରାଧାନାଥ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବୁଡି ରହୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଆଉ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହିଁ ନ ଥିଲା । ତେଣୁ ସେହି ଅସଂଗ୍ଲଗ୍ନ ଦୃଶ୍ୟଟି ମାନସପଟରେ ବାରମ୍ବାର ଆସି ତାଙ୍କୁ ଖୁବ ବ୍ୟଥିତ କରୁଥାଏ । 

ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ଦୃଶ୍ୟଟି ରାଧାନାଥଙ୍କ ମନରେ ଆସିଥିଲା, ସେ ଖୁବ୍ ବିଚଳିତ ହୋଇପଡିଥିଲେ । ମନର ଏତାଦୃଶ ଅଶାଳୀନ ଚପଳତାକୁ କାବୁ କରିବାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଦିନ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ କରିଥିଲେ । ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା । ପୁଣି ଫେରି ପାଇଥିଲେ ନିଜର ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସ । ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ବ୍ୟସ୍ତମୟତାରେ ହଜି ଯାଇଥିଲେ । ଅଥଚ ସବୁ ସ୍ଥିରତାକୁ ଛିନ୍ ଭିନ୍ କରି ସେହି ଅବିକଳ ଦୃଶ୍ୟଟି ଏକ ଝଲକରେ ପୁଣି ମାନସପଟରେ ଉଭାହେଲା ଦ୍ଵିତୀୟଥର ପାଇଁ ।  ଏଥର ରାଧାନାଥ ଦୋହଲି ଉଠିଥିଲେ । ଗଭୀର ଆତ୍ମଗ୍ଳାନିସହ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲେ – କ’ଣ ଭୁଲ ରହିଯାଇଛି ତାଙ୍କ ନିଷ୍ଠାରେ, ତାଙ୍କ ଚେତନାରେ । କେଉଁଠି କିଛି ସମାଧାନ ମିଳୁନଥିଲା ତାଙ୍କୁ । 

ପରିଣତ ବୟସର ଏ ଅସଙ୍ଗତ ବିକାର ସମ୍ପର୍କରେ ମନ ଖୋଲି କାହା ସାଙ୍ଗରେ କଥାହେବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନ ଥିଲା । ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ଅର୍ଥ ଅଯଥା ଅଶାନ୍ତି ଓ ଲଜ୍ଜା । ଅଫିସରେ ଏ କଥା କାହାରି ଗୋଚର ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ପୂର୍ବପରି ଏଥର ମଧ୍ୟ ରାଧାନାଥ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ କରି ଶରୀର ଓ ମନକୁ ଶାସ୍ତି ଦେଲେ । ମନର ବିକୃତିକୁ କାବୁରେ ଆଣିବାପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ । କିଛିଦିନ ଛୁଟିନେଇ ସପତ୍ନୀ ତୀର୍ଥାଟନରେ ଗଲେ । ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ହୃଦବୋଧ ହେଲା ଯେ ସେ ପୂର୍ବର ଶାନ୍ତି ଓ ସଂଯମ ଫେରି ପାଇଛନ୍ତି । ପୁଣି ଜୀବନର ଗତି ସାଧାରଣ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । 

ଅଥଚ ତୃତୀୟଥର ପାଇଁ ଅବିକଳ ଦୃଶ୍ୟଟିର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପୁନରାବୃତ୍ତିରେ ରାଧାନାଥ ଏକବାରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡିଲେ । ସମସ୍ୟାଟିକୁ ଆଉ ଏଡାଇ ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ହୁଏତ କୌଣସି ମନୋବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ବିଜ୍ଞାନସମ୍ମତ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଇବା ଆବଶ୍ୟକ । 

ରାଧାନାଥ ଜାଣନ୍ତି, ନିଜ ମନକଥା ସେ  ଯଦି କାହାସହ ବାଣ୍ଟିପାରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କର ବହୁ ଦିନର ସହକର୍ମୀ କେଦାର । ରାଧାନାଥ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିବାପରେ କେଦାର ହିଁ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ସି ଏଫ୍ ଓ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଥାଏ । ଅତି ସନ୍ତର୍ପଣରେ ରାଧାନାଥ ନିଜ ମନକଥା କେଦାରଙ୍କ ଆଗରେ ବଖାଣି ପରାମର୍ଶ ଲୋଡିଲେ । କେଦାର ଏ ପ୍ରକାର ଅଦ୍ଭୁତ ସମସ୍ୟା କଥା ଶୁଣି ହତବାକ୍ । ଅବସର ନେବାର ଅବ୍ୟବହିତ ପୂର୍ବରୁ ରାଧାନାଥଙ୍କ ପରି ଜଣେ ଆଦର୍ଶବାଦୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମନରେ ଏ କି ପ୍ରକାର ବିକାର ? 

କିଛି ସମୟ ଚିନ୍ତାକରି କେଦାର କହିଲେ, ‘ମୋର ମନେହେଉଛି ତୁମେ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ନେବା ଦରକାର । ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଜଣେ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ – ତାଙ୍କୁ ଇହ ଓ ପରଲୋକର ସମସ୍ତ ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟ ଜଣା’ । 

ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଏ ପରାମର୍ଶ ଥିଲା ବୁଡିଯାଉଥିବା ଲୋକର କୁଟାଖିଅକୁ ଆଶ୍ରା ପରି । ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁସମାଜ ଉପରେ କୌଣସି ଆସ୍ଥା ରଖୁନଥିବା ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ଯେମିତି ଆଉ କିଛି ଉପାୟ ନ ଥିଲା । କୌଣସି ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ହେଲେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମନାଇବା କାଠିକର ପାଠ ହେବ । ହୁଏତ ସମସ୍ୟାଟି ଆଉ ଗୁପ୍ତ ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ । ଦେଖାଯାଉ, ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ହୁଏତ କୌଣସି ଉପାୟ ବାହାର କରିବେ । 

କେଦାରଙ୍କ ସୌଜନ୍ୟରୁ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରିଲା । ଦିନଟିଏ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାଧାନାଥ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଅତି ସନ୍ତର୍ପଣରେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଲେ  । ଆଶ୍ରମରେ ଆଦୌ ଭିଡ ନ ଥାଏ । ଗୁରୁ ବଛା ବଛା କିଛି ଭକ୍ତଙ୍କର କଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଶୁଣୁଥାଆନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଅପେକ୍ଷାରେ ଥାଇ ରାଧାନାଥ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ ଥାଆନ୍ତି ଯେମିତି ଅଫିସର କେହି ସହକର୍ମୀ ଦେଖା ହୋଇ ନ ଯାଆନ୍ତୁ । ତାଙ୍କ ମନର ବିକାରଜନିତ  ଅସୁସ୍ଥତାର ଖବର ନ ପହଁଚୁ କାହାରି ପାଖରେ । 

ଯଥା ସମୟରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଗରେ ରାଧାନାଥ ହାଜିର ହେଲେ । ଆଖି ବନ୍ଦକରି ସବୁକଥ କହିଗଲେ । ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଏହାପରେ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ହୋଇଗଲେ । ରାଧାନାଥ ଉତ୍କଣ୍ଠାରସହ ବସିଥାଆନ୍ତି ତାଙ୍କଠାରୁ ସମାଧାନର ଦୁଇପଦ ଶୁଣିବା ପାଇଁ । ଗୁରୁଙ୍କର ଶାନ୍ତ ଓ ଅବିଚଳିତ ଭାବମୁଦ୍ରା ରାଧାନାଥଙ୍କ ମନରେ କିଛିଟା ପ୍ରତ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିସାରିଥାଏ । କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତପରେ ସେ ଆଖି କୋଲି ରାଧାନାଥଙ୍କୁ ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ କହିଲେ, ‘ବତ୍ସ ! ତୁମେ ଖୁବ୍ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ । ତୁମ ମନକୁ ଅସୁଥିବା ଏ ପ୍ରେମ-ସମ୍ବଳିତ ଦୃଶ୍ୟଟି କିଛି ସାଧାରଣ ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏଥିରେ ଦିଶୁଥିବା ନାରୀଟିର ସମର୍ପଣ ଭାବ ତୁମ ନିଜ ମନର ପରିପ୍ରକାଶ । ସେ ନାରୀ ଆଉ କେହି ନୁହେଁ – ସେ ତୁମେ ନିଜେ । ସେ ତୁମର ମନ, ତୁମ ଚେତନା’ ।

ରାଧାନାଥ କହୁଥିଲେ, ‘କିନ୍ତୁ ଗୁରୁଜୀ…..’

ରାଧାନାଥଙ୍କୁ ଆଗକୁ କହିବାକୁ ନ ଦେଇ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ‘ମୁଁ ଜାଣେ; ତୁମ ମନରେ ସଂଶୟ – ତୁମେ ଭାବୁଛ, ଯଦି ନାରୀଟି ତୁମେ ନିଜେ, ତେବେ ସେ ନାରୀକୁ ଆଲିଂଗନ କରୁଥିବା ପୁରୁଷଟି କିଏ ? ତୁମକୁ ତ ଦେଖାଯାଉଛି ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମେ ନିଜେ !’

ରାଧାନାଥ ବାଧ୍ୟ ଛାତ୍ରଟିଏ ପରି ଚୁପ ରହିଲେ । ପରିବେଶ କୁହେଳିକାମୟ ଅଧିଭୌତିକତାରେ ଭରି ଉଠୁଥିଲା ।

ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ‘ସେ ପୁରୁଷଟି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିଜେ । ଏ ଦୃଶ୍ୟଟି ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଛି ଯେ ତୁମ ମନ ଓ ମନ ଭିତରର ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ କାମନା ତୁମ ନିଜ ଭିତରେ ହିଁ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଛି – ତୁମେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ପରମ ସୋପାନ ଆଡକୁ ବଢ଼ି ଚାଲିଛ । ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଏହି ସୋପାନରେ ପହଂଚି ପାରିଲେ ……’

ଗୁରୁଜୀ ଆଗକୁ କ’ଣ କହୁଥିଲେ ରାଧାନାଥ ଯେପରି ଶୁଣିପାରୁ ନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ କଥାରେ ସେ ସମାଧାନ ବଦଳରେ ଦେଖୁଥିଲେ ଅବାସ୍ତବତା ଓ ଅଯୌକ୍ତିକତା । ସେଠାରୁ ଫେରି ଅସିବାବେଳେ ଗୁରୁ କିଛି ବିଭୂତି ରାଧାନାଥଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ । କିଛି ବିଭୂତି ନିୟମିତ ଭାବେ କପାଳରେ ମାଖିଲେ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଆସିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ । 

ପରଦିନଠାରୁ ରାଧାନାଥଙ୍କ କପାଳରେ ଚନ୍ଦନଟୋପା ତଳେ ବିଭୂତି ପ୍ରଲେପଟିକିଏ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଇଲା । ବିଭୂତିର ମହିମାପାଇଁ ଯେତେ ନୁହେଁ, ବନ୍ଧୁ କେଦାରଙ୍କ ସହାନୁଭୁତିର ସମ୍ମାନରେ ବିଭୂତିଟିକକ କପାଳରେ ମାଖିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ  ରାଧାନାଥ । 

ଏ ଭିତରେ ଅନେକ ଦିନ ବିତିଗଲାଣି । ରାଧାନାଥଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟବ୍ୟସ୍ତତା ତାଙ୍କୁ ଏ ସମସ୍ତ ବିଷୟଠାରୁ ଦୂରରେ ରଖିଥାଏ । ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ନେବାର ସମୟ ମଧ୍ୟ ପାଖେଇଗଲାଣି । 

ଦିନେ ରାଧାନାଥ ବସିଥାଆନ୍ତି କିଛି ସହକର୍ମୀଙ୍କସହ ଏକ ମିଟିଙ୍ଗରେ । ପାଖରେ ଥାଆନ୍ତି କେଦାର – କମ୍ପାନୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସି ଏଫ୍ ଓ । ଆଗରେ ଅନ୍ୟ ପଦସ୍ଥ ଅଧିକାରୀଗଣ । ରାଧାନାଥ ବୁଝାଉଥାଆନ୍ତି କମ୍ପାନୀର ନୂଆ ମନ୍ତ୍ର – ଖର୍ଚ୍ଚକାଟର ବିବିଧ ଦିଗ । 

ହଠାତ ରାଧାନାଥଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଝଟକା ଲାଗିଲା । ପାରିପାର୍ଶ୍ଵିକ ଅବସ୍ଥା ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ଦୂର ହୋଇଗଲା । ସେ ଯେମିତି ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇଗଲେ – ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କପରି । ମନ ଭିତରେ କିନ୍ତୁ ଝଲସି ଉଠିଲା ସେହି ଦୃଶ୍ୟ – ରାଧାନାଥ ପ୍ରେମର ସୁଅରେ ଉବୁଟୁବୁ; ନିବିଡ଼ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ତରୁଣୀଟିଏ । କେତୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭିତରେ ରାଧାନାଥ ହଜିଗଲେ କେଉଁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଦୁନିଆରେ । 

କିନ୍ତୁ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରକୃତିସ୍ଥ ହେଲେ ରାଧାନାଥ । ଏଥର କିନ୍ତୁ ପରିବେଶ ବଦଳି ଯାଇଥିଲା । ମିଟିଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ତଟସ୍ଥହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା ସୁନନ୍ଦା – ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ଭାବରେ । କିଛି ଦରକାରୀ ନଥିପତ୍ରରେ ରାଧାନାଥଙ୍କର ହସ୍ତାକ୍ଷରପାଇଁ ସୁନନ୍ଦା ସନ୍ତର୍ପଣରେ ପଶି ଆସିଥିଲା କୋଠରୀ ଭିତରକୁ । ଅଗତ୍ୟା ଏକପ୍ରକାର ଅଜ୍ଞାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରାଧାନାଥ ସୁନନ୍ଦାକୁ ଧରିନେଇ ଅତି ଅବାନ୍ତର ଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ସୁନନ୍ଦା ତାଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ଠେଲିଦେଇ ରାଗରେ ଫଁ ଫଁ ହେଉଥିଲା । 

ରାଧାନାଥ ଶୁଣିପାରୁଥିଲେ ସୁନନ୍ଦାର କଥା, ‘ଆଇ ୱିଲ୍ ଟିଚ୍ ୟୁ ଏ ଲେସନ୍, ୟୁ ବ୍ଲଡି ହିପୋକ୍ରାଟ୍ ! ମୁଁ ମହିଳା କମିଶନକୁ ଯିବି, ସେକ୍ସୁଆଲ୍ ହାରାସମେଣ୍ଟ୍ କେଶ୍ ଚଳାଇବି ……’

ପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହକର୍ମୀମାନେ ଅବିଶ୍ଵାସ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ହତବାକ୍ ହୋଇ ଅପସରି ଯାଉଥିଲେ । କିଛିଲୋକ ସୁନନ୍ଦାକୁ ବୁଝାଇବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । 

କାଠ ପାଲଟିଯାଇଥିଲେ କେଦାର । ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ କରି ରାଧାନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ଏ କ’ଣ କଲ ରାଧାନାଥ ?’ରାଧାନାଥଙ୍କ ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନନ୍ଦଙ୍କର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ ।  ସେ କହୁଥିଲେ, ‘ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଚରମ ସୋପାନ ଆଉ ବେଶୀ ଦୂର ନୁହେଁ ।’ ତାଙ୍କ କପାଳରେ ଝଟକୁଥିଲା  ଚନ୍ଦନଟୋପା ତଳେ ଥିବା ବିଭୂତିର ପ୍ରଲେପ । ସେ ପୁଣି ସ୍ଵଗତୋକ୍ତି କରୁଥିଲେ, ‘ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ କାମନା ମୋ ଭିତରେ ଲୋପ ହୋଇଯାଇଛି । ଏକ ନୈସ୍ଵର୍ଗିକ ଆନନ୍ଦ ମୋତେ  ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଚାଲିଛି । ମନେ ହେଉଛି, ମୋ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଅଭିଶପ୍ତ ଅହଲ୍ୟା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ପରେ ଆଜି ମୁକ୍ତି ପାଇଯାଇଛି । ସେହି ମୁକ୍ତିର ଆନନ୍ଦ ସହ ମୋର ସବୁ ଗ୍ଳାନି, ସବୁ ଦୋଷ ଅପସରି ଯାଇଛି – ମୁଁ ବୋଧହୁଏ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଚରମ ସୋପାନରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଛି’ ।

****

ଧ୍ରୁବତାରା

ଦୀର୍ଘ ଦିନର ପଥହରା ଜାତି
ଶୋଷଣ କଷଣ ସହି ମଥାପାତି
ହତାଶା ଅନଳେ ଭଷ୍ମ ପାଲଟି
                             ହରାଇଲା ସ୍ବାଭିମାନ
ଲୁପ୍ତ ଗରିମା ସମ୍ମାନ ଗାଥା
କଙ୍କାଳସାର ଉତ୍କଳ ମାତା
ସଙ୍କଟ ଥିଲା ଚିର ସହଚର
                            ଅଗୋଚର ସମାଧାନ  ।।
ଏ ବିଷମ କାଳେ ଫେଡି ଅନ୍ଧାର
ଆଶା ଆଲୋକର ହେଲା ସଂଚାର
ଗୋପବନ୍ଧୁ ହେ ତୁମେ ଯେବେ ହେଲ
                            ନିଃସ୍ବ ଜାତିର ସାହା
ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାଗତ ଅନାହାରେ ହତ
ବ୍ୟାଧି ପ୍ରପୀଡିତ ଶିକ୍ଷା ରହିତ
କୋଟି ଜନତାର କର୍ଣ୍ଣେ କହିଲ
                            ଅନୁକମ୍ପାର ‘ଆହା’ ।।
ମୁକ୍ତ ବକୁଳ ବନ ପ୍ରାଙ୍ଗଣେ
ପାଠଶାଳା ଖୋଲି ଜାତି ନିର୍ମାଣେ
ମୂଲ୍ୟବୋଧର ବିଭବ ବାର୍ତ୍ତା
                             ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଲ ଦେଶେ
ଅସହଯୋଗର ଆନ୍ଦୋଳନରେ
ଅଗ୍ରତା ନେଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଣରେ
ଜାତୀୟ ସ୍ବାର୍ଥେ ସେହି ସନ୍ତକ
                            ବଳିଦାନ ଦେଲ ଶେଷେ ।।
ମାନବ ସେବାର ଉଚ୍ଚାଟ ଧାରା
ଅବିରତ ତବ ଅନ୍ତରେ ଭରା
ତୁମେ ପୁଣି କବି ପ୍ରେରଣା-ଉତ୍ସ  
                            ଜାତିର ମଉଡମଣି
ଏକଜୁଟ ହେଉ ଓଡିଶା ପ୍ରଦେଶ
ଏହି ଥିଲା ତୁମ ସ୍ବପ୍ନ ଆବେଶ
ସଂଗ୍ରାମ ହେଲା ବ୍ୟାପକ ଆହୁରି
                            ତୁମ ଆହ୍ବାନ ଶୁଣି  ।।
ଜାତୀୟ ମଂଚେ ବଢିଲା ଭୂମିକା
ଦୀପ୍ତ ଓଡିଆ ପରିଚିତି ଶିଖା
ହେଲେ ଅସମୟେ ମୃତ୍ୟୁ ରଚିଲା
                            ମର ଶରୀରର ଶେଷ
ତୁମେ ପାଲଟିଲ ନଭେ ଧ୍ରୁବତାରା
ତୁମ ଦର୍ଶନ ଚିର ଅପାଶୋରା
ଧନ୍ଯ ଏ ଜାତି, ଲଭିଛି ତୁମର
                            ଯଥା ଦିଶା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ।।

****

ଅତଳ ଗହ୍ୱର

ଅଣନିଃଶ୍ଵାସୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଗଭୀର ନିଦରୁ ଉଠି ବସିଲା ସତ୍ୟବାଦୀ ବିଛଣା ଉପରେ । ଦେହରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ କମ୍ପନ । ପ୍ରଖର ଗରମ ପ୍ରଶ୍ଵାସ, ଭୟ ଓ ଆଶଙ୍କାରେ ଝାଳ ଉବୁଟୁବୁ । ଏ ପର୍ଯନ୍ତ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥ ହୋଇନାହିଁ ସେ ।  କିଛି ବି ମନେ ପଡୁନି ତା’ର – ସେ କିଏ; ଏବେ କେଉଁଠି, କ’ଣ ଏ ପରିସ୍ଥିତି ? 

ବାହାରେ ନିଶା ଗର୍ଜୁଥିଲା । ସହରର ଏକ ନାମକରା ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁତଳବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବଡ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ୧୧ତମ ମହଲାରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଯେମିତି ନିଜ ଘରେ ନିଜକୁ ପାଶୋରି ଦେଇଥିଲା । ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସମ୍ମୋହିତ ଅବସ୍ଥା । ନିଦ ଟଳମଳ ଆଖି ଖୋଜି ବୁଲୁଛି ଦେଖିବାକୁ ଟିକେ ଆଲୋକ, ଜାଣିବାକୁ ପାରିପାର୍ଶ୍ଵିକ ଅବସ୍ଥା । ଦୂରରୁ କୋଠରି ଭିତରକୁ ପଶିଆସୁଥିବା କିଛି ଆଲୋକ ଝରକା ରେଲିଂ, ପର୍ଦ୍ଦା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆସବାବପତ୍ର ଭିତରଦେଇ କାନ୍ଥ ଉପରେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥାଏ ଛାଇ-ଆଲୁଅର ଏକ ଅହେତୁକ ଦୃଶ୍ୟ । ସବୁଆଡ ନିରବ, ନିଶ୍ଚଳ – ଶୁଭୁଛି ତ କେବଳ ସତ୍ୟବାଦୀର ନିଜସ୍ଵ ହୃଦ୍ ସ୍ପନ୍ଦନ ।  

ଧୀରେ ଧୀରେ ସତ୍ୟବାଦୀକୁ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଲା ଘରର ଝରକା କବାଟର ଅବସ୍ଥିତି – ମନେ ପଡିଲା, ସେ ଏକ ଭୟାନକ ପରିସ୍ଥିତରୁ ଏଇ ମାତ୍ର ମୁକୁଳିଛି । ହୁଏତ ସବୁକିଛି ଏକ ସ୍ବପ୍ନ ଥିଲା – ହଁ, ସ୍ବପ୍ନ ! ଏଇ ମାତ୍ର ମୃତ୍ୟୁସହ ସଂଘର୍ଷକରି ସେ ଯେପରି ରକ୍ଷା ପାଇଯାଇଛି । ମୃତ୍ୟୁ ଯେତେ ଭୟାନକ ନୁହେଁ, ମୃତ୍ୟୁର ଆଶଙ୍କା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଭୟାବହ । ଅଚାନକ ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ଵାରଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅନିଶ୍ଚିତ, ମୃତ୍ୟୁ କିପରି ତା’ର କାୟା ବିସ୍ତାର କରିବ, କିପରି କବଳିତ କରିବ ଅକିଞ୍ଚନ ଜୀବନଟିଏକୁ ।  
ସତ୍ୟବାଦୀ ମନେ ପକେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲା ସ୍ଵପ୍ନର ଖିଅ ସବୁକୁ । ଝାପ୍ସା ଭାବରେ ମନେ ପଡୁଥିଲା କିଛି କିଛି । ମନେ ପଡୁଥିଲା କେମିତି ସେ ପ୍ରାଣ ବିକଳରେ ଦୌଡୁଥିଲା ଖୁବ୍ ବେଗରେ – ବଣ ଜଙ୍ଗଲରେ, ଗାଡିମଟରର ଗହଳି ଭିତରେ, ପୁଣି ବିଲବାଡି ପାହାଡ ପର୍ବତମାନଙ୍କରେ । ତାକୁ ଗୋଡାଉଥିଲା ଏକ କିମ୍ଭୂତକିମାକାର ଜୀବ, ଯିଏ ବେଳକୁବେଳ ଆକାରରେ ବଡ ପାଲଟି ଯାଉଥିଲା ଓ ଦ୍ରୁତରୁ ଦ୍ରୁତତର ଗତିରେ ସତ୍ୟବାଦୀର ପିଛା କରୁଥିଲା । ମନେ ପଡୁଥିଲା ସେହି ଭୟାନକ ଜୀବର କଦାକାର ରୂପ, ମନେପଡୁଥିଲା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ, ଯାହା ସତ୍ୟବାଦୀର ମେରୁହାଡ ଭିତରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା । ଏମିତି ପ୍ରାଣମୁର୍ଚ୍ଛା ଦୌଡୁ ଦୌଡୁ ହଠାତ ଯେମିତି ଆଗରେ ପୃଥିବୀ ଶେଷ ହୋଇଗଲା । ସତ୍ୟବାଦୀ ଲମ୍ଫ ଦେଲା ଗୋଟିଏ ଅତଳ ଗହ୍ବର ଭିତରକୁ; ତା’ ପାଖରେ ଉପାୟ ବା ଆଉ କଣ ଥିଲା? ତାପରେ ଜଣାନାହିଁ ସେହି ଭୟାନକ ଜୀବଟି ଆଉ ତା’ର ପିଛା କରୁଥିଲା କି ନା; ଜଣା ନାହିଁ ତା’ ଶରୀରରେ ଆଉ କିଛି କମ୍ପନ ଥିଲା କି ନା । ସେ ବୋଧହୁଏ ମୃତ୍ଯୁର ଦ୍ଵାରଦେଶରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଥିଲା ।  ମାତ୍ର ଠିକ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସତ୍ୟବାଦୀର ନିଦ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା ଓ ଗୁଡାଏ ଅସଙ୍ଗତ ବାଉଳିଚାଉଳି ଭିତରେ ସେ ଉଠି ବସିଥିଲା ବିଛଣା ଉପରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଇତଃସ୍ତତଃ ଭାବରେ।

ନିଜକୁ ନିଜେ ଠାବ କରିସାରିବାପରେ ସତ୍ୟବାଦୀର ପିଣ୍ଡରେ ପ୍ରାଣ ସଂଚରିଲା । ହାତ ବଢାଇ ଖଟ ପାଖରୁ ପାଣି ବୋତଲଟା ଉଠାଇନେଇ ଢକ୍-ଢକ୍ କରି ପାଣି ପି’ ନେଲା, ହୁଏତ ଦରକାରଠାରୁ ଅଧିକ । ଦେହର କମ୍ପନ ଥମିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା । ପରିବେଶର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କମିବାରେ ଲାଗିଲା ।


ସତ୍ୟବାଦୀ ମନେ ପକେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲା ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଜୀବଟିକୁ – କେଉଁଠାରୁ ଆସିଲା ସେ? କ’ଣ ପାଇଁ ଗୋଡାଉଥିଲା ତାକୁ? ସବୁକିଛି ତଥାପି ଥିଲା ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଅସଙ୍ଗତ । ଏମିତି ହୁଏ – ସ୍ବପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ଅନେକ ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ଵପ୍ନାବଶେଷରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅଦୃଶ୍ଯ ହୋଇଯାଏ ମାନସପଟରୁ । ସେହି ଦୃଶ୍ୟମାନଙ୍କର ଖାଲି ଏକ ଶୂନ୍ୟ ଛାପ ରହିଯାଏ ମନର ଗଭୀର କଣରେ; କେତେବେଳେ ପୁଣି ସେ ଶୂନ୍ୟ ଛାପ ମଧ୍ୟ ଗୋଚର ହୁଏନାହିଁ ।

ସ୍ବପ୍ନ ଉପରେ ଥିବା ମାନସିକ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ହୁଏତ କୌଣସି ଗବେଷକର ଦୁର୍ଲଭ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ସ୍ଥାନ ପାଉଥାଇପାରେ, ମାତ୍ର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସ୍ବପ୍ନ ତ ଏକ ବାସ୍ତବ ପ୍ରକ୍ରିୟା ! କେହି କେହି ବିଶ୍ବାସ କରନ୍ତି, ପାହାନ୍ତା ପହରରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ବପ୍ନ କାଳେ ସତ ହୁଏ । ଆଉ କେହି କେହି କହନ୍ତି, ସ୍ବପ୍ନ ହେଉଛି ଆମ ଜୀବନର ଆଗାମୀ ଘଟଣା ସମୂହର ଏକ ଅତିରଞ୍ଜିତ ପ୍ରାକ୍-କଥନ । କିନ୍ତୁ ଆମ ଭିତରୁ ଅଧିକାଂଶଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ବପ୍ନ ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା – ନିଦର ଶେଷ ସହ ସ୍ଵପ୍ନର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୁଏ । ସତ୍ୟବାଦୀ ହୁଏତ ଏହି ଶେଷ ବିଚାରରେ ବିଶ୍ବାସ ରଖୁଥିଲା ।


ଅଥଚ ଏ ପ୍ରକାରର ଅନୁଭବ ତା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ । ସ୍ବପ୍ନଟିକୁ ଏମିତି ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଏଡାଇଦେବା ଯେମିତି ସମ୍ଭବ ହେଉ ନଥିଲା । ଅଣାୟତ୍ତ ଭାବରେ ତା ମନକୁ ଆସୁଥାଏ ସ୍ବପ୍ନଟିର କିଛି କିଛି ବିଶ୍ଳେଷଣ । ସେ ବୋଧହୁଏ ପୁଣି ନିଦରେ ଶୋଇ ଯାଉଥିଲା – ଛାଇ ଛାଇ ନିଦ, ଯେଉଁ ନିଦରେ ନିଜକୁ ଜାଗ୍ରତ ମନେ କରୁଥିବା ଲୋକଟି ପ୍ରକୃତରେ ସ୍ବପ୍ନ-ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥାଏ ଓ ସ୍ଵପ୍ନର ସ୍ୱଳ୍ପ ଅସଙ୍ଗତିକୁ ଅଣଦେଖା କରୁଥାଏ । ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରୁ କେତେବେଳେ ଯେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ନିଦରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ, ତାହା ସହଜରେ ଜଣା ପଡେନାହିଁ । 

ସତ୍ୟବାଦୀ ଜଣେ ଯୁବ ଉଦ୍ୟୋଗପତି । ଦୁଇ ଜଣ ବନ୍ଧୁଙ୍କସହ ସେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଏକ ଛୋଟ ଷ୍ଟାଟ୍ଅପ୍ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠୁ ଆସି କେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ସହଜରେ ବିଶ୍ବାସ କରିହେବ ନାହିଁ  । ତା’ର ଓ ତା’ ବନ୍ଧୁ ମାନଙ୍କର ଆପ୍ରାଣ ଉଦ୍ୟମ, ମନୋବଳ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ବାସ ସେମାନଙ୍କୁ ସଫଳତା ଆଣିଦେଇଥାଏ । ଅଥଚ ଉଦ୍ୟୋଗ ଜଗତର ଅନିଶ୍ଚିତତାରୁ କେହି କେବେ ବାଦ୍ ପଡ଼ିନାହିଁ । ନୂଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଓ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଦଳୁଥିବା ଚାହିଦା ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆଣିଦେଉଥାଏ ନୂଆ ନୂଆ ଆହ୍ବାନ । ସାଧାରଣ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଧୋଗତି ବଜାରକୁ ମାନ୍ଦା କରିଦେବା ଫଳରେ ସବୁ ଉଦ୍ୟୋଗପତିମାନେ ଊଣା ଅଧିକେ ବିବ୍ରତ । ସତ୍ୟବାଦୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାସ୍ତବତାର ଶୀକାର । କିଛି ବର୍ଷର ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟ ତା’ ଜୀବନର ମାନରେ ଆଣି ଦେଇଥାଏ ଅସାଧାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ସହରର  ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଜାଗାରେ ସୁନ୍ଦର ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ, ଗାଡି ଓ ନାମୀ କ୍ଲବ୍ ମାନଙ୍କରେ ମେମ୍ବରସିପ୍ ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ସାମାଜିକ ଖ୍ଯାତି ।  ଗତ କିଛିଦିନ ଧରି କମ୍ପାନୀର ସି ଏଫ ଓ ଙ୍କ ସହ ସେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ସମୟ ବିତାଇଛି; ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି ଆନାଲିଷ୍ଟମାନଙ୍କର ନକରାତ୍ମକ ବିବରଣୀ । ନିରାଶାର ପ୍ରଥମ ଧୂଳି ପ୍ରସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତ ଜମିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥାଏ ତା’ ମନରେ ।  ଏକ ଅଜଣା ଅସ୍ଥିରତା, ଅନିଶ୍ଚିତତା ବେଳକୁବେଳ କାୟା ବିସ୍ତାର କରୁଥାଏ ମନ ଭିତରେ । ସଫଳତାର ଯେଉଁ ଶିଡି ଚଢି ସେ ଉପରକୁ ଉଠିଚାଲିଛି, ସେ ଶିଡି ଭୁଷୁଡି ପଡୁନାହିଁ ତ ?  ଅସହାୟତାର ଭସ୍ମାସୁର ବଳବତ୍ତର ହେଉଥିଲା ମନର କେଉଁ କଣରେ । ଏଇ ଦୁର୍ବଳତା ହିଁ ତାକୁ ଡରାଉ ନ ଥିଲା ତ ସ୍ବପ୍ନରେ – ସେହି କିମ୍ଭୂତକିମାକାର ଜୀବର ରୂପରେ ?

ସତ୍ୟବାଦୀ କଡ଼ ଲେଉଟାଇଲା – ସେ ଜାଗ୍ରତ ନା ସୁପ୍ତ ?

ହୁଏତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ମୋଡ ମଧ୍ୟ ତା’ର ବ୍ୟସ୍ତତାର କାରଣ ଥିଲା । ଦୁଇ ବର୍ଷର ବିବାହିତ ଜୀବନରୁ ଗତ ଛ’ ମାସ ଧରି ସେ ଓ ତା’ ସ୍ତ୍ରୀ ମୋନା ଅଲଗା ରହୁଥିଲେ । ପରସ୍ପରକୁ ଯେ ସେମାନେ ଏତେ ଭଲ ପାଉଥିଲେ – କେହି କଣ କେବେ କଳ୍ପନା କରିଥିବ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନାନ୍ତର ଘଟି ତାଙ୍କର ବୈବାହିକ ଜୀବନ ଏପରି ଜଟିଳ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିବ ? ସତ୍ୟବାଦୀ ତ କେବେ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ କରି ନଥିବ ଏ ପ୍ରକାର ପରିଣାମ !

ବିବାହର କିଛି ମାସ ପରେ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତାନ୍ତର ଦେଖାଦେଇଥିଲା ଛୋଟ ଛୋଟ ପାରିବାରିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ । ଶୋଇବା ଘରର କାନ୍ଥର ରଙ୍ଗଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆସବାବପତ୍ର ଚୟନରେ ଦେଖାଦେଲା ବିବିଧତା । ମତପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଲା ପ୍ରାୟତଃ ସବୁଥିରେ । ସମୟସମୟରେ ଦେଇଥିବା ସତ୍ୟବାଦୀର ମନ୍ତବ୍ୟମାନଙ୍କର ସାରମର୍ମ ମୋନାପାଇଁ ଥିଲା ଏହିପରି – ସତ୍ୟବାଦୀ ହେଉଛି ନାରୀ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ ବିରୋଧୀ; ତା’ର ଉଦାରପନ୍ଥୀ ମନୋଭାବ କେବଳ ଉପରଦେଖାଣିଆ । ଏଣେ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମୋନାର ଅଯାଚିତ ମତାମତ ବିରକ୍ତ କରୁଥିଲା ସତ୍ୟବାଦୀକୁ । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ରାଗଋଷା, ଅଭିମାନ ଓ ଅଭିଯୋଗର ତାଲିକା କେବଳ ଲମ୍ବିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଦୁହେଁ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଆତ୍ମବଡିମା ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଆଣିଦେଲା ଦୂରତା । ଶେଷରେ ମୋନା ତାର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ରହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା ଏକ ମହିଳା ନିବାସରେ । ସେ ନିଜେ ଥିଲା ଏକ ମାର୍କେଟିଙ୍ଗ କମ୍ପାନୀର ଜଣେ ସଫଳ ଅଧିକାରୀ – ସ୍ଵାବଲମ୍ବୀ, ସ୍ଵାଭିମାନୀ । ଔପଚାରିକ ସ୍ତରରେ ବିଚ୍ଛେଦ ନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗତ ଛ’ ମାସଧରି ସେମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଅଲଗା ।

ଅଥଚ ଦୁଇଦିନ ତଳେ ସତ୍ୟବାଦୀ ମୋନାଠାରୁ ପାଇଥିଲା ତିନୋଟି ଶବ୍ଦର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମେସେଜ୍ – ‘ହାଓ ଆର୍ ୟୁ ?’ ଏହାର କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଇ ନ ଥିଲା ସେ; ବରଂ ନିଜକୁ ସ୍ଥିର ଓ ଦୃଢ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା । ପ୍ରଶ୍ନଟିର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଗଲେ ଭାବପ୍ରବଣତାର ସୁଅରେ ନିଜେ ଭାସିଯିବାର ଭୟ ଥିଲା ।  ସେ କେବେହେଲେ ନିଜକୁ ଦୁର୍ବଳ ହେବାକୁ ଦେବନାହିଁ । ନିଜ ଜୀବନକୁ ଏକା ବଞ୍ଚିବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ – ତା’ର ଦରକାର ନାହିଁ ଦରଦ, କାହାର ଆଶ୍ରା ।

ମନର ଗଭୀର କଣରେ ଉଙ୍କିମାରୁଥିଲା ଆଉ ଏକ ଭାବ । ସତରେ କଣ ସେ ଏକା ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହେଁ? ଏଇ ଛ’ ମାସର ବିଚ୍ଛେଦ ତାର ମାନସିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଛରଖାର କରିଦେଇଛି । ବାହାରେ ଯେତେ ଦୃଢତା ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସର ଛଳନା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଜାଣେ ମୋନାର ଅନୁପସ୍ଥିତି ତା’ ପାଇଁ କେତେ କଷ୍ଟଦାୟକ । ସେ ଏ କଥା ମଧ୍ୟ ଜାଣେ ଯେ ମୋନାର ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପୃଥକ ହୋଇନଥିବ ।

ମୋନାଠାରୁ ମେସେଜଟି ପାଇସାରିବା ପରଠାରୁ ସତ୍ୟବାଦୀର ମାନସିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ବଢିଯାଇଥାଏ । ଏଇ ଦୁଇଦିନ ପ୍ରତିମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ନିଜଭିତରେ ଲଢି ଚାଲିଥିଲା – ନିଜକୁ  ଦୃଢକରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା; ଅଥଚ ଭିତରେ ଭିତରେ ବିରୋଧାଭାସ ବଢି ଚାଲିଥିଲା କେବଳ । ହୁଏତ ଏ ସମସ୍ତ ମାନସିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ଅତିରଞ୍ଜିତ ଭାବରେ ଆବିର୍ଭୂତ ହୋଇଥିଲା ସେଇ ଭୟାନକ ସ୍ବପ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ।

ସତ୍ୟବାଦୀ ପୁଣି କଡ଼ ଲେଉଟାଇଲା – ସେ ସୁପ୍ତ ନା ଜାଗ୍ରତ ?

ବେଳକୁବେଳ ସେ ଆବିଷ୍କାର କରିଚାଲିଥିଲା ତା’ ମନଭିତରର ସମସ୍ତ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ, ବ୍ୟସ୍ତତା, ଅସହାୟତା ଓ ଅସ୍ଥିରତାକୁ । ମନର ସମସ୍ତ ବିରୋଧାଭାସ ଯେମିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିଲା ଓ ନକରାତ୍ମକ ଚେତନା ସବୁ ତାକୁ ଆଉ ଡରାଉ ନ ଥିଲା । କିଛି ସମୟ ତଳର ସ୍ଵପ୍ନର ଭୟାବହତା ଅପସରି ଯାଉଥିଲା ।

ସେ ଉଠି ବସିଲା – ହୁଏତ ଛାଇଛାଇ ନିଦର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଏବେବି କବଳିତ । ଅଥଚ ଫୋନଟି ହାତରେ ନେଇ ସେ ମୋନା ପାଖକୁ ଲେଖିବାକୁ ଆରମ୍ଭକଲା । ମନରେ କୌଣସି ବଡିମା ନାହିଁ , ନାହିଁ କିଛି ଛଳନା – ଢାଳି ହୋଇଯାଉଥିଲା ତା ହୃଦୟର କଥା, ପ୍ରେମ ଓ ଅଧିକାରପଣ । ନିମିଷକମଧ୍ୟରେ ମେସେଜଟି ତା’ ଫୋନରୁ ଯାଇ ପହଁଚି ଯାଇଥିବ ମୋନା ପାଖରେ । ସତ୍ୟବାଦୀର ମନ ହାଲୁକା ହୋଇଗଲା । ବିଛଣାରେ ଗଡି ପଡିଲା ସେ ପୁଣିଥରେ । ମୂହୁର୍ତ୍ତକେତୋଟିରେ ସେ ଶୋଇପଡ଼ିଲା ଗଭୀର ନିଦରେ – ପରମ ଶାନ୍ତିରେ ।

ସକାଳେ ଆଖି ଖୋଲିଲାବେଳକୁ ଅନେକ ଡେରି । ସମୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଅଫିସରେ ପହଞ୍ଚିବାର । ବିଛଣାରୁ ଝପଟିପଡି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ସତ୍ୟବାଦୀ । ବିଗତ ରାତିର ଭୟାବହ ସ୍ଵପ୍ନ ଅପସରି ଯାଇଥିଲା ମନରୁ । ସେ ଜାଣେ, ପ୍ରତି ମାସର ପ୍ରତି ଶୁକ୍ରବାରଦିନ ସେ ଯୋଗଦିଏ କମ୍ପାନୀର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜି ମିଟିଂରେ । ଏଥର ସେମାନେ ହାତରେ ଥିବା ପୁରୁଣା ପ୍ରଜେକ୍ଟମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ କରିବାସହ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି । ବଡ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ ଏହି ଆଲୋଚନା । ପୂର୍ବ ମାସଠାରୁ ସମସ୍ତ ଆର୍ଥିକ ଅଟକଳ ଟଳମଳ ହେବାରେ ଲାଗିଥିଲା । ସତ୍ୟବାଦୀକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପହଁଚିବାକୁ ପଡିବ ଅଫିସରେ ।

ମୋନାଠାରୁ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଆସି ନ ଥିଲା । ସତ୍ୟବାଦୀ କିନ୍ତୁ ଭାଙ୍ଗି ପଡି ନ ଥିଲା – କୌଣସି କ୍ରୋଧ, ଅଭିମାନ, ତା’ ମନକୁ ଆସୁ ନ ଥିଲା । ସତେ ଯେମିତି ସକାଳର ହାଲୁକା ପବନରେ ଭରିଥିଲା କିଛି ଔଷଧୀୟ ଶକ୍ତି । ସ୍ବପ୍ନରେ ଲମ୍ଫଦେଇଥିବା ଅତଳ ଗହ୍ବରରେ ହୁଏତ ସେ ଫୋପାଡିଦେଇ ଆସିଥିଲା ତାର ଆତ୍ମବଡିମା, ଆଶଙ୍କା ଓ ଅସହାୟତା । ମନ ହାଲୁକା ଲାଗୁଥିଲା ।     

ଅଫିସ୍ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତହୋଇ ସତ୍ୟବାଦୀ ଯଥାଶୀଘ୍ର ବାହାରି ଆସିଲା ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟରୁ ଓ ଲିଫ୍ଟ ଧରିଲା ତଳକୁ ଆସିବାପାଇଁ । ବାହାରର ପରିବେଶ କିପରି ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟମୟ ଲାଗିଲା । ତଳେ ପହଞ୍ଚି ଯାହା ଦେଖିଲା, ସେଥିରେ ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ଯ ହେଲା । ସୋସାଇଟି ହତାଭିତରେ ଭିଡ – ଅଧିକାଂଶ ଅନ୍ତେବାସୀ ସେଠାରେ ରୁଣ୍ଡ । ଅଦୂରରେ କିଛି ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଛନ୍ତି ସୋସାଇଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ । ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା, କୋଡିଏ ମହଲାରେ ରହୁଥିବା କେହିଜଣେ ଯୁବକ ପାହାନ୍ତାରେ ବାଲକୋନିରୁ ଲମ୍ଫମାରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଛି । ଏ ପର୍ଯ୍ଯନ୍ତ ତା’ର ମର ଶରୀର ପଡ଼ିରହିଛି । ପୋଲିସର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅନୁସନ୍ଧାନପରେ ଶବ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ ହେବାକୁ ଯିବ । ଦଳଦଳ ହୋଇ ଲୋକମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି । କିଛିଲୋକ ଆର୍ଦ୍ରଆଖିରେ ନିରବରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି । 

ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା, ଲୋକଟି ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ଛୋଟ କାଗଜଟିଏରେ ଲେଖିଦେଇ ଆସିଥିଲା, ‘କାଣ୍ଟ୍ ଟେକ୍ ଦିସ୍ ଏନି ମୋର୍’ – ଆଉ ସହ୍ୟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
କଣ ଥିଲା ଲୋକଟିର ସମସ୍ୟା ? କ’ଣ ସହ୍ୟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନ ଥିଲା ତା’ ପାଇଁ ? ସତ୍ୟବାଦୀ ପାଖରେ କିନ୍ତୁ ସମୟ ନ ଥିଲା । ତାକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ ଯଥାଶୀଘ୍ର । ତା’ ମନରେ ଆଜି ନାହିଁ କୌଣସି ନିରାଶା, ନାହିଁ ଗ୍ଲାନି ବା କ୍ଳାନ୍ତି । ସେ ତ ମୁକୁଳି ଆସିଛି ଅତଳ ଗହ୍ବରରେ ଆସନ୍ନ ମୃତ୍ଯୁ ମୁଖରୁ – ତା’ର ଆଉ ଭୟ କାହାକୁ ? ସତ୍ୟବାଦୀ ତାର ଗାଡି ବାହାରକଲା ସନ୍ତର୍ପଣରେ ।

ସେ ସୁପ୍ତ ନା ଜାଗ୍ରତ ?

****