Posts

ସକାଳୁ ଲୋକେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ଦୁଇ ଷଣ୍ଢଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଢେଇ ।

ସାହି ଭିତରେ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ଦେଖିବା ଏମିତି କିଛି ନୂଆ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତଙ୍କର ଦେହ ସୁହା କଥା । ପ୍ରାଣୀ ବତ୍ସଳ ଗଳିରେ ବାରବୁଲା ଷଣ୍ଢମାନେ ବୁଲୁବୁଲୁ ବାରମ୍ବାର ମୁହାଁମୁହିଁ ହୁଅନ୍ତି ଓ ପ୍ରତିଥର ଉଣାଅଧିକେ ସାମାନ୍ୟ ଧସ୍ତାଧସ୍ତି ସହ ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ଭାଷଣ ଜଣାନ୍ତି । ମାତ୍ର ସେ ଦିନର ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ଥିଲା ବଡ଼ ଅସ୍ଵାଭାବିକ । ମୁଣ୍ଡ ନୂଆଁଇ, ଶିଙ୍ଘ ଛନ୍ଦି ପରସ୍ପର ଉପରେ ଅମାପ ବଳ ପ୍ରୟୋଗକରି ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି । ନାକପୁଡ଼ାରୁ ଯେମିତି ବାହାରୁଥାଏ ତତଲା ବତାସ ଓ ଆଖିରୁ ଜଳନ୍ତା ନିଆଁହୁଳା । ଉଭୟେ ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଗୋଟିଏ ଅସାଧାରଣ ସନ୍ତୁଳନରେ – ହଲ୍ ନାହିଁ କି ଚଲ୍ ନାହିଁ । ସତେ ଯେମିତି ଦୁଇଟି ପହେଲମାନ୍ ପରସ୍ପରକୁ ଓଗାଳି ରଖିଛନ୍ତି ସମାନ ଅନୁପାତର ବଳ ପ୍ରୟୋଗରେ । ଲଢେଇ ମୁଦ୍ରାରେ ସ୍ଥାଣୁ ପାଲଟି ଯାଇଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ।

ସାହି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଷଣ୍ଢଦୁଇଟି ଅପରିଚିତ ନୁହନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ଷଣ୍ଢ ଧଳା – ତାକୁ ସମସ୍ତେ ଧବଳ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି । ଅନ୍ୟଟି କଳା । ଧବଳ ଅତି ଶାନ୍ତ ଓ ସୁଧାର । ସାହିର ସବୁ ଘର ଓ ଦୋକାନ ଆଗରେ ଠିଆହୋଇ ସେ ତା’ର ପ୍ରାପ୍ୟ ବଟି ଆଦାୟ କରେ । ଅନିଚ୍ଛୁକ ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାର ନ ଥାଏ ଆକ୍ରୋଶ କିମ୍ବା ଷଣ୍ଢବତ୍ସଳ ଉଦାର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଶେଷ ଅନୁରାଗ । ସେ ଯେମିତି ନିର୍ଲିପ୍ତ । ତା’ର ଭାବଭଙ୍ଗୀ ଓ ଚାଲିର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ ମନେହୁଏ ବଡ଼ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ । ଦିନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ସେ କଟାଏ ଗଳିମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ଚାଳିଆ ଚା’ ଦୋକାନ ଆଗରେ । ସେଠାରେ ଖଟିପ୍ରିୟ ସାହିଲୋକ, ଉତ୍ସାହୀ ଯୁବକ ତଥା ବିଶ୍ଵ-ରାଜନୀତି ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ମୁଖର ଅନେକ ତଥାକଥିତ ବିଦ୍ବାନ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି । ଧବଳ ସେହି ସମାଗମର ଏକ ପରୋକ୍ଷ ସଭ୍ୟ । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ।

କଳା ଷଣ୍ଢଟି ଏତେଟା ଲୋକପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ସାଧାରଣରେ ତାର କୌଣସି ନାମକରଣ ହୋଇନାହିଁ । କେହିକେହି ତାକୁ କାଳିଆ ବା କାଳୁ ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି । ତାର ବିଶାଳ ବପୁ ଓ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଭାବ ଯୋଗୁଁ ସମସ୍ତେ ତା ଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ସେ ସାହିର ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ବୁଲୁଥାଏ । ଭାବ ଗଦଗଦ ଭକ୍ତମଣ୍ଡଳୀ ତା ଆଗରେ ଯେଉଁ ପ୍ରସାଦ ରଖିଦିଅନ୍ତି, ସେଥିରେ ତା’ର ଗୁଜୁରାଣ ଉଣା ଅଧିକେ ମେଣ୍ଟି ଯାଏ । କିଛି ଭକ୍ତ ସାହସ ସଂଚୟ କରି ତାର ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶ ପୂର୍ବକ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବାର ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ସଫଳ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ମନୋବଳ ବଢେ। ମନ୍ଦିରର ପାଷାଣ ବୃଷଭଠାରୁ ଚଳନ୍ତି ବୃଷଭର ଆଶୀର୍ବାଦ କେତେକଙ୍କପାଇଁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ।

ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆଳତୀ ପରେ କଳା ଷଣ୍ଢଟି ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ପହଞ୍ଚେ ରାଧାନାଥଙ୍କ ବାରଣ୍ଡାରେ । ସାହିର ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଉପଗଳିରେ ପରିବା ବ୍ୟବସାୟୀ ରାଧାନାଥଙ୍କର ଏକ ମହଲା ଘର – ଛୋଟିଆ ବାରଣ୍ଡାଟିଏ ଓ ତା’ପରେ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ଵାର । ସେହି ବାରଣ୍ଡାରେ ଷଣ୍ଢଟିର ନିୟମିତ ରାତ୍ରି ଯାପନ ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଯେମିତି ଏକ ଅଲୌକିକ ଆଶୀର୍ବାଦ । ପ୍ରତିଦିନ ଷଣ୍ଢ ଆଗରେ କିଛି ଭୋଗ ଚଢାଇ ଧୂପକାଠି ଦୁଇଟି କାନ୍ଥରେ ଖୋସି ଦିଅନ୍ତି ସେ । ଭକ୍ତିରେ ମଥା ନୂଆଁଇ ଆତିଥ୍ୟର ପରମ ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ରାଧାନାଥଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ଵାସ, ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟଗତ ସଫଳତାର ଚାବିକାଠି ଏହି ଦୈବ ଆଶୀର୍ବାଦ ଛଡା ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ ।

ସେଦିନ ସକାଳୁ କେମିତି ଓ କାହିଁକି ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ଯୁଦ୍ଧରେ ମାତି ଯାଇଥିଲେ, ସେ କଥା କାହାକୁ ଜଣା ନ ଥାଏ । ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢି ଚାଲିଥାଏ ଓ ବଢୁଥାଏ ସକାଳର ବୟସ । ପାଖାପାଖି ତିନି ଘଣ୍ଟା ହେବ ଏ ଅଦ୍ଭୁତ ନୀରବ ଲଢେଇ ଚାଲିଥାଏ । ଦେଖୁ ଦେଖୁ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇର ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ୍ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସାହିର କିଛି ଲୋକ ପ୍ରଥମେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଏ ଘଟଣାର ଟେର୍ ପାଇ ଧାଇଁ ଆସିଥିଲେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଘଟଣାଟି ପରଖିବା ପାଇଁ । ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବଢିବାସହ ସାହିର ମୁରବୀମାନେ ସକ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ । କାହାର ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଲଢେଇରତ ଷଣ୍ଢମାନଙ୍କ ଆଗରେ ରଶି ବାନ୍ଧି ଏକ ନିରାପଦ ପରିସୀମା ନିରୂପଣ କରାଗଲା । କିଛି ଯୁବକ ବଡ଼ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଉନ୍ମାଦନାସହ ଭିଡ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଦାୟିତ୍ଵ ନିଜ ଉପରକୁ ନେଇ ଯାଇଥାଆନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନିକ ପୂଜାର ଆୟୋଜନ, ମେଢ ଓ ବିସର୍ଜନ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ ହେବାର ଯେତିକି ଖୋରାକ ଦିଏ, ଏହି ଅକସ୍ମାତ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ତା’ଠାରୁ ବହୁଗୁଣ ଉତ୍ତେଜନା ଭରିଦେଇଥାଏ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ । ଦେଖୁଦେଖୁ ଆଖପାଖରେ ପହଂଚି ଗଲେ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଆଳୁଦମ-ଦହିବରା ବିକାଳି, ଚା’ ବାଲା ଓ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ବେଲୁନ୍ ବାଲା ।

ମୁରବୀମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା – ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ଯଦି ପେଲାପେଲି ହୋଇ ଏଣେତେଣେ ମାଡିଯାଆନ୍ତି, ତାହେଲେ କ’ଣ ହେବ ତାର ପରିଣାମ? ଷଣ୍ଢ ପାଦତଳେ ଓ ଜନଗହଳିର ଦଳାଚକଟାରେ କିଛି ଲୋକ ସହିଦ ହୋଇଯିବେନି ତ ? ସେମାନଙ୍କର ଶତ ବାରଣ ସତ୍ତ୍ଵେ ଏହି ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟଟିକୁ କ୍ୟାମେରାରେ ଧରି ରଖିବାପାଇଁ ତରୁଣ ତରୁଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ।

ଦେଖୁଦେଖୁ ଘଟଣାସ୍ଥଳଟି ପାଲଟିଗଲା ବ୍ରେକିଂ ନ୍ୟୁଜର ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଜିରୋ । ଉତ୍ସାହୀ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ତାଙ୍କର ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍ ମାନେ ମାଡିବସିଲେ ଆସ୍ଥାନ, ପ୍ରସାରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଷଣ୍ଢମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ମନଗଢା କାହାଣୀ ଓ ତାଙ୍କ ଲଢେଇର ମନଲୋଭା ସାମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମର ଭୟାବହତା । ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲା ସାକ୍ଷାତକାର ଓ ଷ୍ଟୁଡିଓରେ ବିଶାରଦମାନଙ୍କର ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟାଖ୍ୟାନ । ଶୁଣାଗଲା, ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଥିବା ସିଧା-ପ୍ରସାରଣକୁ ଆଧାରକରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିଲା ବେଟିଂ – କେହି କେହି କଳା ଷଣ୍ଢର ପକ୍ଷ ନେଇ ଅଧିକ ପଇସା ଲଗାଉଥାଆନ୍ତି ।

ଏହି ହଟଚମଟ ଭିତରେ ଲଢେଇରତ ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ସେମିତି ଭୟାନକ ମୁଦ୍ରାରେ ସ୍ଥିର ଥାଆନ୍ତି ।

ହଠାତ୍ କେହିଜଣେ ପାଟିକଲା, ‘ରକ୍ତ ରକ୍ତ’ । ସତେ ତ ! ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଗୋଚରରେ ଧଳା ଷଣ୍ଢ, ଓରଫ ଧବଳର ଶିଙ୍ଘମୂଳରୁ ଧାରେ ରକ୍ତ ବୋହି ଆସିଛି । ଏହି ବ୍ରେକିଂ ନ୍ୟୁଜରେ ଉପସ୍ଥିତ ଜନତା ଆହା-ଚୁ-ଚୁ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେଲ୍ଫି ନେଉଥିବା ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍ ମାନେ ସମସ୍ତ ସତର୍କତାକୁ ପଛରେ ପକାଇ ମାଡିଗଲେ ଷଣ୍ଢ ନିକଚକୁ । ଦୁଇ ତିନିଟି କନଷ୍ଟେବଲ୍ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଆହ୍ଵାନରେ ଲାଠି ଉଠାଇ ତାଗିଦ୍ କଲେ ବିଶୃଙ୍ଖଳ ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍ ମାନଙ୍କୁ ।

ଜନସମାଗମର ସୁଅବସରରେ ନିଜର ପ୍ରାସଂଗିକତାକୁ ବଳବତ୍ତର ରଖିବାପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଓ୍ଵାର୍ଡ୍ ମେମ୍ବର୍ କିଛି ସହଯୋଗୀଙ୍କସହ ସେଠାରେ ହାଜର ହେଲେ । ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ଜିରୋ ରିପୋର୍ଟର୍ ମାନେ ବେଢିଯାଇ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷାତକାର ନେବାରେ ସେ ଥାଆନ୍ତି ଖୁବ୍ ଉତ୍‌ଫୁଲିତ । ଜଣେ ରିପୋର୍ଟର୍ ପଚାରିଲେ, ‘ଏପରି ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇ ଓ ତା’ର ସାମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମ ପାଇଁ କି ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବା ଉଚିତ ?’ ଓ୍ଵାର୍ଡ୍ ମେମ୍ବର୍ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ‘ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇକୁ ଆଖିରେ ରଖି ଆମେ ରାସ୍ତାଗୁଡିକୁ ଚଉଡା କରିବା ଉଚିତ୍ ଓ ଛକ ମାନଙ୍କରେ ଏପରି ଲଢେଇ ପାଇଁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଜାଗା ନିରୂପଣ କରିବା ଜରୁରୀ ।’ ଦେଖୁ ଦେଖୁ ତାଙ୍କର ଏହି ଆଶ୍ଵାସନାମୟ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଶବିଦେଶରେ ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓ ଭାବରେ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲା ।

ଧଳା ଷଣ୍ଢ ଓରଫ ଧବଳର ଶିଙ୍ଘ ମୂଳରୁ ରକ୍ତ ବୋହି ଯାଉଥିବା ଦେଖି ଦରଦୀ ଦେଖଣାହାରୀମାନେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥାଆନ୍ତି ନାଚାର ସମବେଦନା । ଏତିକିବେଳେ ବିନା କିଛି କ୍ଷୟ କ୍ଷତି ଘଟାଇ ସାମାନ୍ୟ ହଲ୍ ଚଲ୍ ହେବା ସହ ଷଣ୍ଢ ଦୁଇଟି ଶିଙ୍ଘଲଢେଇରୁ ଓହରିଗଲେ । ଧବଳ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁକରି ଟେକି ବିକଟାଳ ରଡ଼ି ଛାଡିଲା । ସେ ରଡ଼ି ଥିଲା ଖୁବ୍ ଭୟାନକ ଓ ଅସ୍ଵାଭାବିକ । ତାହା ବିଜୟ ହୁଙ୍କାର ଥିଲା କି ଦ୍ଵିତୀୟ କିସ୍ତିର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଥିଲା ଆହ୍ଵାନ, ସେ କଥା କହିବା କଷ୍ଟସାପେକ୍ଷ । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚମତ୍କୃତକରି ଧବଳ ହଠାତ ଲମ୍ଫ ଦେଲା ଓ କୁଦା ମାରି ମାରି ଏକ ମୁହାଁ ଦୌଡିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଇତସ୍ତତଃ ଜନତା ଛାଏଁ ପାଖ ହୋଇଯାଇ ଧବଳର ବାଟ ସୁଗମ କରିଦେଲେ । କିଛି ଲୋକ ତା’ର ପିଛା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ କଳା ଷଣ୍ଢଟି ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନୁରୂପ ରଡ଼ି କରି ଗଗନ ପବନ କମ୍ପାଇ ଦେଲା । ତଟସ୍ଥ ଜନତା ଦୁଇ ଷଣ୍ଢଙ୍କର ହଠାତ୍ ଯୁଦ୍ଧବିରତି, ବିକଟାଳ ରଡ଼ି ଓ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ଜଣଙ୍କର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପଳାୟନକୁ ନେଇ ହୋଇ ପଡିଥାଏ ଏକବାରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ । କଳା ଷଣ୍ଢ ଆକାଶକୁ ଚାହିଁ ପୁଣି ଥରେ ଏକ ଗର୍ଜନ କଲା । ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କ ଛାତିରେ ସୃଷ୍ଟିହେଲା ଭୟ ଉଦ୍ରେକକାରୀ କମ୍ପନ । ବୋଧହୁଏ ତାହା ଥିଲା ବିଜୟର ସ୍ଵର । ସେହି ବିକଟାଳ ଶବ୍ଦ ଗଗନ ପବନରେ ପ୍ରତିଧ୍ଵନିତ ହେଉ ଥିବାବେଳେ ହଠାତ୍ କଳା ଷଣ୍ଢଟି ଭୂଇଁରେ କଚାଡି ହୋଇ ପଡିଗଲା । ତାର ବେକ ଲୋଟି ପଡିଲା ଗୋଟିଏ କଡକୁ ଓ ଆଗ ଖୁରା ଦୁଇଟି ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିଗଲା ଆକାଶମୁହାଁ । ତା’ ମୁହଁରୁ ବାହାରି ଆସିଲା ଫେଣ ଓ ଶିଙ୍ଘମୂଳରୁ ଦୁଇଧାର ରକ୍ତ ।

ସ୍ଥିରହୋଇ ପଡିରହିଥିବା କଳା ଷଣ୍ଢଟିକୁ ପାଖରୁ ପରୀକ୍ଷାକରି ସାହିର ମୁରବୀମାନେ ତାକୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କଲେ । ସମବେତ ଜନତା ଦୁଃଖରେ ମ୍ରିୟମାଣ । କିଛି ଯୁବକଙ୍କର ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ଥାଏ, କେଉଁ ଷଣ୍ଢ ଏ ଲଢେଇରେ ବିଜୟୀ ହେଲା ? ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଢେଇକରି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିବା କଳା ଷଣ୍ଢ, ନା ବୀରତ୍ଵର ସହ ଲଢେଇ କରି ଠିକ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ବିରତ ହୋଇଥିବା ଧବଳ?

ଧାବମାନ ଧବଳ ପଛରେ ଗୋଡାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଇତି ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ଜିରୋକୁ ଫେରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ଧବଳ ଧାଇଁ ଧାଇଁ ନଈ ବନ୍ଧରେ ପହଞ୍ଚିଲା ଓ ଚୋରାରେ ବାଲି ଚାଲାଣ ହେଉଥିବା ସରୁ ରାସ୍ତାଟିଏ ଧରି ନଈ ବାଲିକୁ ଓଲ୍ଲ୍ହାଇଗଲା । ତଥାପି ସେ ସେଠାରେ ଅଟକିଲା ନାହିଁ । ସେମିତି ଦୌଡି ଚାଲିଲା ନଈବାଲିରେ ଆଗକୁ ଆଗକୁ । ତା’ ପଛରେ ଯାଇଥିବା ଜନତା ଆଉ ଅନୁଧାବନ ନ କରି ବଡ କ୍ଳାନ୍ତ ଭାବରେ ଫେରି ଆସିଥାଆନ୍ତି ।

କଳା ଷଣ୍ଢର ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରୁଥାଏ; ବିଶେଷକରି ରାଧାନାଥଙ୍କୁ । ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଣୁଶୁଣୁ ଦୋକାନ ଛାଡି ସେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢ ନିକଟରେ ଓ ବିକଳ ଭାବରେ କାନ୍ଦୁ ଥାଆନ୍ତି ଷଣ୍ଢର ମର ଶରୀର ଉପରେ ହାମୁଡି ପଡି । ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଵାସନା ଦେବାରେ ନିୟୋଜିତ ଥାଆନ୍ତି ଦଳେ ଯୁବକ ।

କିଛି ସମୟ ପରେ ମୁନିସିପାଲିଟି ତରଫରୁ ଷଣ୍ଢଟିର ମରଶରୀରକୁ ଟ୍ରାକ୍ଟର୍ ପିଠିରେ ଉଠାଇ ନିଆଗଲା । ତଥାପି ସାମ୍ବାଦିକ ମାନଙ୍କର ଭିଡ କମୁ ନଥାଏ ଓ କମୁ ନଥାଏ ଉତ୍ସୁକ ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କ ସେଲ୍ଫି ନେବାର ନିଶା । ଶୁଣାଗଲା, ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତରେ ଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ଏମ୍ ଏଲ୍ ଏ ଭିଡିଓ ଜରିଆରେ ସମବେଦନାର ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଛନ୍ତି । ସେ କୁଆଡେ ଏ କଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ସଡ଼କ ନିକଟରେ ଦୁଇ ଷଣ୍ଢଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରତ ଯୁଗଳ ବ୍ରୋଂଜ୍ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ହେବ ଓ ତା’ ଆଗରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କୃତ୍ରିମ ଝରଣା ଓ ବଗିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବ । ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇର ସ୍ମୃତି ଚାରଣରେ ଦୃଢୀଭୂତ ହେବ ଆମର ଅସ୍ମିତା ଓ ଜାତୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା । ଏମ୍ ଏଲ୍ ଏ ଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସାଧୁବାଦ ଜଣାଇ ଜନତା ତାଙ୍କର ଜୟ ଗାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

ଧିରେ ଧିରେ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ଭିଡ କମିଗଲା ଓ ଜନଜୀବନ ପୁଣି ଗତିଶୀଳ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । କିନ୍ତୁ ଚା’ ଦୋକାନର ଖଟିରେ ବସୁଥିବା ଯୁବକମାନେ ଧବଳକୁ ଖୋଜିବା ଜାରି ରଖିଥାଆନ୍ତି । ଧବଳର କୌଣସି ଖବର ନ ଥାଏ । ନଈ ବାଲିରେ ନା ତାର ଶରୀର ପଡିଥାଏ, ନା ସେ ପାଣିରେ ଭାସି ଯାଇଥିବାର କୌଣସି ସମ୍ଭାବନା ଦେଖା ଯାଉଥାଏ । ପୁରା ନଈଟିରେ ଥାଏ ଗୋଟେ ଛୋଟିଆ ପାଣିଧାର, ଯେଉଁଠି ଏକ ବିଶାଳ-ବପୁ ଷଣ୍ଢ ଭାସିଯିବା ଦୁରୂହ ବ୍ୟାପାର । ପୋଲିସ୍ ଓ ଫାୟାର୍ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥାଆନ୍ତି ।

ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାଧାନାଥଙ୍କ ଘରେ କଳା ଷଣ୍ଢର ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଓ ତା’ର ଆତ୍ମାର ସଦଗତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପୂଜା କରାଗଲା । ରାଧାନାଥଙ୍କର ପରମ ଉଦାରତା ଓ ବିରଳ ଷଣ୍ଢ-ଭକ୍ତିରେ କିଛି ଲୋକ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଗଦଗଦ ହେଉଥାଆନ୍ତି । ରାଧାନାଥଙ୍କୁ କିଛି ବନ୍ଧୁ ପ୍ରବୋଧନା ଦେଉ ଥାଆନ୍ତି, ଷଣ୍ଢଟି ତାଙ୍କ ବାରଣ୍ଡାକୁ ସିନା ସଶରୀରେ ଆଉ ଆସିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତା’ର ଆତ୍ମା ସେହିଠାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବ ସବୁଦିନ ଓ ରାଧାନାଥଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ବର୍ଷଣ କରୁଥିବ । କୃତଜ୍ଞତାରେ ରାଧାନାଥ ପୋତି ହୋଇ ପଡୁଥାଆନ୍ତି ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧବଳକୁ ନ ପାଇ ଅଧିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବାତିଲ୍ କରାଗଲା । ଧବଳର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବା ସାହିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ହୋଇପଡିଲା ଏକ ଅସମାହିତ ରହସ୍ୟ । ରାଧାନାଥ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶୂନ୍ୟ ବାରଣ୍ଡାକୁ ଚାହିଁ କଳା ଷଣ୍ଢର ସ୍ମୃତିରେ ଘାଣ୍ଟି ହେଉଥାଆନ୍ତି । ଅଥଚ ଷଣ୍ଢ ଲଢେଇପରର ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ସକାଳେ ରାଧାନାଥ ଯେତେବେଳେ କବାଟ ଖୋଲି ବାରଣ୍ଡାକୁ ଆସନ୍ତି, ସେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ହୋଇ ପଡନ୍ତି – ସେ ଏ କଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି? ବାରଣ୍ଡାରେ ବସି ଏକ ତରୁଣ ଷଣ୍ଢ ଶାନ୍ତିରେ ପାକୁଳି କରୁଥାଏ ।

ଭକ୍ତି, ଭାବ ଓ କୃତଜ୍ଞତାରେ ରାଧାନାଥ କିଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିମୂଢ । ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ସ୍ଵତଃ ବହି ଯାଉଥାଏ ଧାର ଧାର ଲୁହ ।

****

ରାଧାନାଥ ଖୁବ୍ ଚିନ୍ତିତ ଓ ବିବ୍ରତ ।

ପୂର୍ବାପର ସମ୍ପର୍କ ନ ଥାଇ ସେହି ଦୃଶ୍ୟଟି ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କ ମନ ଭିତରେ ଦେଖାଦେଇଛି । ମାତ୍ର କେତୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସେ ଦୃଶ୍ୟ – ସତେ ଯେମିତି କେଉଁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଦୃଶ୍ୟଟି କଥା ଭାବିବା ମାତ୍ରେ ରାଧାନାଥଙ୍କର ମନ ଆଶଙ୍କାରେ ଥରି ଉଠୁଛି । ଏମିତି ଗୋଟାଏ ଅବାନ୍ତର କଥା ତାଙ୍କ ମନକୁ ଆସି ପାରିଲା କେମିତି? 

ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଯେ ଗତ ଦୁଇ ମାସ ଉିତରେ ଦୃଶ୍ୟଟି ତାଙ୍କ ମନରେ ତିନିଥର ଦେଖା ଦେଲାଣି । ସବୁଥର ଦୃଶ୍ୟଟି ଅବିକଳ ଏକାପରି – ଯେମିତିକି ସେହି ଗୋଟାଏ ଉିଡ଼ିଓ ରିପ୍ଲେ ହେଉଛି ତାଂକ ମନ ପରଦାରେ । ଅତି ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ ପ୍ରକଟିତ ହେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟଟି ଉପରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ନାହିଁ । ଦୃଶ୍ୟଟି ମନରେ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ରାଧାନାଥ ଯେପରି ନିଜ ପରିବେଶରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵକୁ ଚାଲି ଯାଉଛନ୍ତି । କେତୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସେ ଏକ ସମ୍ମୋହିତ ଅବସ୍ଥା ।

ଦୃଶ୍ୟଟି ଥିଲା ଏହିପରି ….

ଜଣେ ସୁନ୍ଦରୀ ତରୁଣୀର ବାହୁ ବନ୍ଧନରେ ରାଧାନାଥ – ତରୁଣୀଟିର ସମର୍ପଣ ଉାବରେ ପ୍ରେମର ମାଦକତା । ରାଧାନାଥ ଯେମିତି ପ୍ରେମର ଅଥଳ ସୁଅରେ ଏକ ଉବୁଟୁବୁ ହୁଲି ଡଂଗା । ତାଙ୍କ ହାତ ଓ ଓଠରେ ଶିହରଣ । ଯୁବ-ସୁଲଭ ପ୍ରେମରେ ରାଧାନାଥ ବି ଯେପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିପୁଣ ।

ତୃତୀୟଥରପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟଟିର ଅବିକଳ ପୁନରାବୃତ୍ତିରେ ରାଧାନାଥ ଉାଂଗି ପଡିଥାଆନ୍ତି । 

କିନ୍ତୁ କ’ଣ ପାଇଁ ରାଧାନାଥଂକର ଏତେ ଚିନ୍ତା ?

ଦୃଶ୍ୟଟି ଥିଲା ରାଧାନାଥଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ । ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର, ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଓ ଈଶ୍ଵରବିଶ୍ଵାସୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ରାଧାନାଥ ତାଙ୍କ ଅଂଚଳରେ ପରିଚିତ । ରାଧାନାଥଙ୍କର ଜୀବନ ଆଦର୍ଶର ସାରାଂଶ ଲିପିବଦ୍ଧଥାଏ ତାଙ୍କ କପାଳର ଚନ୍ଦନ ଟିପାଟିରେ । ଭ୍ରୁକୁଂଚନ ଭିତରୁ ଚନ୍ଦନ ଟୋପାଟି ସାରାଦିନ ଝଟକୁଥାଏ ତାଙ୍କ ଈଶ୍ଵର ବିଶ୍ଵାସର ସ୍ଵାକ୍ଷର ନେଇ । ମୁହଁରେ ରହିଥାଏ ଅମାପ ଶାନ୍ତି ଓ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ । କାମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଥିଲେ ଖୁବ୍ ପାରଙ୍ଗମ । ମାନେଜମେଣ୍ଟ୍ ଟ୍ରେନି ଭାବରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ତଳେ । ନିଜର ନିଷ୍ଠା ଓ କୁଶଳତା ବଳରେ ଆଜି ସେ କମ୍ପାନୀର ଚିଫ୍ ଫାଇନାନ୍ସ୍ ଅଫିସର୍ ବା ସି ଏଫ୍ ଓ । କମ୍ପାନୀର ଭଲମନ୍ଦ, ହାନିଲାଭ – ସବୁର ଦାୟିତ୍ତ୍ଵ ତାଙ୍କ ଉପରେ । ଆଉ ମାତ୍ର ଦୁଇମାସ ପରେ ରାଧାନାଥ ଅବସର ନେବେ । ଅନେକ ବର୍ଷର କର୍ମମୟ ଜୀବନର ସମାପ୍ତି ଘଟିବ । 

କାର୍ଯ୍ୟବ୍ୟସ୍ତତା ଭିତରେ ରାଧାନାଥ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବୁଡି ରହୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଆଉ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହିଁ ନ ଥିଲା । ତେଣୁ ସେହି ଅସଂଗ୍ଲଗ୍ନ ଦୃଶ୍ୟଟି ମାନସପଟରେ ବାରମ୍ବାର ଆସି ତାଙ୍କୁ ଖୁବ ବ୍ୟଥିତ କରୁଥାଏ । 

ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ଦୃଶ୍ୟଟି ରାଧାନାଥଙ୍କ ମନରେ ଆସିଥିଲା, ସେ ଖୁବ୍ ବିଚଳିତ ହୋଇପଡିଥିଲେ । ମନର ଏତାଦୃଶ ଅଶାଳୀନ ଚପଳତାକୁ କାବୁ କରିବାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଦିନ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ କରିଥିଲେ । ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା । ପୁଣି ଫେରି ପାଇଥିଲେ ନିଜର ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସ । ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ବ୍ୟସ୍ତମୟତାରେ ହଜି ଯାଇଥିଲେ । ଅଥଚ ସବୁ ସ୍ଥିରତାକୁ ଛିନ୍ ଭିନ୍ କରି ସେହି ଅବିକଳ ଦୃଶ୍ୟଟି ଏକ ଝଲକରେ ପୁଣି ମାନସପଟରେ ଉଭାହେଲା ଦ୍ଵିତୀୟଥର ପାଇଁ ।  ଏଥର ରାଧାନାଥ ଦୋହଲି ଉଠିଥିଲେ । ଗଭୀର ଆତ୍ମଗ୍ଳାନିସହ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲେ – କ’ଣ ଭୁଲ ରହିଯାଇଛି ତାଙ୍କ ନିଷ୍ଠାରେ, ତାଙ୍କ ଚେତନାରେ । କେଉଁଠି କିଛି ସମାଧାନ ମିଳୁନଥିଲା ତାଙ୍କୁ । 

ପରିଣତ ବୟସର ଏ ଅସଙ୍ଗତ ବିକାର ସମ୍ପର୍କରେ ମନ ଖୋଲି କାହା ସାଙ୍ଗରେ କଥାହେବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନ ଥିଲା । ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ଅର୍ଥ ଅଯଥା ଅଶାନ୍ତି ଓ ଲଜ୍ଜା । ଅଫିସରେ ଏ କଥା କାହାରି ଗୋଚର ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ପୂର୍ବପରି ଏଥର ମଧ୍ୟ ରାଧାନାଥ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ କରି ଶରୀର ଓ ମନକୁ ଶାସ୍ତି ଦେଲେ । ମନର ବିକୃତିକୁ କାବୁରେ ଆଣିବାପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ । କିଛିଦିନ ଛୁଟିନେଇ ସପତ୍ନୀ ତୀର୍ଥାଟନରେ ଗଲେ । ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ହୃଦବୋଧ ହେଲା ଯେ ସେ ପୂର୍ବର ଶାନ୍ତି ଓ ସଂଯମ ଫେରି ପାଇଛନ୍ତି । ପୁଣି ଜୀବନର ଗତି ସାଧାରଣ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । 

ଅଥଚ ତୃତୀୟଥର ପାଇଁ ଅବିକଳ ଦୃଶ୍ୟଟିର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପୁନରାବୃତ୍ତିରେ ରାଧାନାଥ ଏକବାରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡିଲେ । ସମସ୍ୟାଟିକୁ ଆଉ ଏଡାଇ ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ହୁଏତ କୌଣସି ମନୋବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ବିଜ୍ଞାନସମ୍ମତ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଇବା ଆବଶ୍ୟକ । 

ରାଧାନାଥ ଜାଣନ୍ତି, ନିଜ ମନକଥା ସେ  ଯଦି କାହାସହ ବାଣ୍ଟିପାରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କର ବହୁ ଦିନର ସହକର୍ମୀ କେଦାର । ରାଧାନାଥ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିବାପରେ କେଦାର ହିଁ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ସି ଏଫ୍ ଓ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଥାଏ । ଅତି ସନ୍ତର୍ପଣରେ ରାଧାନାଥ ନିଜ ମନକଥା କେଦାରଙ୍କ ଆଗରେ ବଖାଣି ପରାମର୍ଶ ଲୋଡିଲେ । କେଦାର ଏ ପ୍ରକାର ଅଦ୍ଭୁତ ସମସ୍ୟା କଥା ଶୁଣି ହତବାକ୍ । ଅବସର ନେବାର ଅବ୍ୟବହିତ ପୂର୍ବରୁ ରାଧାନାଥଙ୍କ ପରି ଜଣେ ଆଦର୍ଶବାଦୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମନରେ ଏ କି ପ୍ରକାର ବିକାର ? 

କିଛି ସମୟ ଚିନ୍ତାକରି କେଦାର କହିଲେ, ‘ମୋର ମନେହେଉଛି ତୁମେ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ନେବା ଦରକାର । ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଜଣେ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ – ତାଙ୍କୁ ଇହ ଓ ପରଲୋକର ସମସ୍ତ ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟ ଜଣା’ । 

ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଏ ପରାମର୍ଶ ଥିଲା ବୁଡିଯାଉଥିବା ଲୋକର କୁଟାଖିଅକୁ ଆଶ୍ରା ପରି । ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁସମାଜ ଉପରେ କୌଣସି ଆସ୍ଥା ରଖୁନଥିବା ରାଧାନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ଯେମିତି ଆଉ କିଛି ଉପାୟ ନ ଥିଲା । କୌଣସି ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ହେଲେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମନାଇବା କାଠିକର ପାଠ ହେବ । ହୁଏତ ସମସ୍ୟାଟି ଆଉ ଗୁପ୍ତ ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ । ଦେଖାଯାଉ, ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ହୁଏତ କୌଣସି ଉପାୟ ବାହାର କରିବେ । 

କେଦାରଙ୍କ ସୌଜନ୍ୟରୁ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରିଲା । ଦିନଟିଏ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାଧାନାଥ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଅତି ସନ୍ତର୍ପଣରେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଲେ  । ଆଶ୍ରମରେ ଆଦୌ ଭିଡ ନ ଥାଏ । ଗୁରୁ ବଛା ବଛା କିଛି ଭକ୍ତଙ୍କର କଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଶୁଣୁଥାଆନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଅପେକ୍ଷାରେ ଥାଇ ରାଧାନାଥ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ ଥାଆନ୍ତି ଯେମିତି ଅଫିସର କେହି ସହକର୍ମୀ ଦେଖା ହୋଇ ନ ଯାଆନ୍ତୁ । ତାଙ୍କ ମନର ବିକାରଜନିତ  ଅସୁସ୍ଥତାର ଖବର ନ ପହଁଚୁ କାହାରି ପାଖରେ । 

ଯଥା ସମୟରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଗରେ ରାଧାନାଥ ହାଜିର ହେଲେ । ଆଖି ବନ୍ଦକରି ସବୁକଥ କହିଗଲେ । ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଏହାପରେ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ହୋଇଗଲେ । ରାଧାନାଥ ଉତ୍କଣ୍ଠାରସହ ବସିଥାଆନ୍ତି ତାଙ୍କଠାରୁ ସମାଧାନର ଦୁଇପଦ ଶୁଣିବା ପାଇଁ । ଗୁରୁଙ୍କର ଶାନ୍ତ ଓ ଅବିଚଳିତ ଭାବମୁଦ୍ରା ରାଧାନାଥଙ୍କ ମନରେ କିଛିଟା ପ୍ରତ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିସାରିଥାଏ । କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତପରେ ସେ ଆଖି କୋଲି ରାଧାନାଥଙ୍କୁ ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ କହିଲେ, ‘ବତ୍ସ ! ତୁମେ ଖୁବ୍ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ । ତୁମ ମନକୁ ଅସୁଥିବା ଏ ପ୍ରେମ-ସମ୍ବଳିତ ଦୃଶ୍ୟଟି କିଛି ସାଧାରଣ ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏଥିରେ ଦିଶୁଥିବା ନାରୀଟିର ସମର୍ପଣ ଭାବ ତୁମ ନିଜ ମନର ପରିପ୍ରକାଶ । ସେ ନାରୀ ଆଉ କେହି ନୁହେଁ – ସେ ତୁମେ ନିଜେ । ସେ ତୁମର ମନ, ତୁମ ଚେତନା’ ।

ରାଧାନାଥ କହୁଥିଲେ, ‘କିନ୍ତୁ ଗୁରୁଜୀ…..’

ରାଧାନାଥଙ୍କୁ ଆଗକୁ କହିବାକୁ ନ ଦେଇ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ‘ମୁଁ ଜାଣେ; ତୁମ ମନରେ ସଂଶୟ – ତୁମେ ଭାବୁଛ, ଯଦି ନାରୀଟି ତୁମେ ନିଜେ, ତେବେ ସେ ନାରୀକୁ ଆଲିଂଗନ କରୁଥିବା ପୁରୁଷଟି କିଏ ? ତୁମକୁ ତ ଦେଖାଯାଉଛି ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମେ ନିଜେ !’

ରାଧାନାଥ ବାଧ୍ୟ ଛାତ୍ରଟିଏ ପରି ଚୁପ ରହିଲେ । ପରିବେଶ କୁହେଳିକାମୟ ଅଧିଭୌତିକତାରେ ଭରି ଉଠୁଥିଲା ।

ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ‘ସେ ପୁରୁଷଟି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିଜେ । ଏ ଦୃଶ୍ୟଟି ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଛି ଯେ ତୁମ ମନ ଓ ମନ ଭିତରର ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ କାମନା ତୁମ ନିଜ ଭିତରେ ହିଁ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଛି – ତୁମେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ପରମ ସୋପାନ ଆଡକୁ ବଢ଼ି ଚାଲିଛ । ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଏହି ସୋପାନରେ ପହଂଚି ପାରିଲେ ……’

ଗୁରୁଜୀ ଆଗକୁ କ’ଣ କହୁଥିଲେ ରାଧାନାଥ ଯେପରି ଶୁଣିପାରୁ ନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ କଥାରେ ସେ ସମାଧାନ ବଦଳରେ ଦେଖୁଥିଲେ ଅବାସ୍ତବତା ଓ ଅଯୌକ୍ତିକତା । ସେଠାରୁ ଫେରି ଅସିବାବେଳେ ଗୁରୁ କିଛି ବିଭୂତି ରାଧାନାଥଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ । କିଛି ବିଭୂତି ନିୟମିତ ଭାବେ କପାଳରେ ମାଖିଲେ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଆସିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ । 

ପରଦିନଠାରୁ ରାଧାନାଥଙ୍କ କପାଳରେ ଚନ୍ଦନଟୋପା ତଳେ ବିଭୂତି ପ୍ରଲେପଟିକିଏ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଇଲା । ବିଭୂତିର ମହିମାପାଇଁ ଯେତେ ନୁହେଁ, ବନ୍ଧୁ କେଦାରଙ୍କ ସହାନୁଭୁତିର ସମ୍ମାନରେ ବିଭୂତିଟିକକ କପାଳରେ ମାଖିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ  ରାଧାନାଥ । 

ଏ ଭିତରେ ଅନେକ ଦିନ ବିତିଗଲାଣି । ରାଧାନାଥଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟବ୍ୟସ୍ତତା ତାଙ୍କୁ ଏ ସମସ୍ତ ବିଷୟଠାରୁ ଦୂରରେ ରଖିଥାଏ । ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ନେବାର ସମୟ ମଧ୍ୟ ପାଖେଇଗଲାଣି । 

ଦିନେ ରାଧାନାଥ ବସିଥାଆନ୍ତି କିଛି ସହକର୍ମୀଙ୍କସହ ଏକ ମିଟିଙ୍ଗରେ । ପାଖରେ ଥାଆନ୍ତି କେଦାର – କମ୍ପାନୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସି ଏଫ୍ ଓ । ଆଗରେ ଅନ୍ୟ ପଦସ୍ଥ ଅଧିକାରୀଗଣ । ରାଧାନାଥ ବୁଝାଉଥାଆନ୍ତି କମ୍ପାନୀର ନୂଆ ମନ୍ତ୍ର – ଖର୍ଚ୍ଚକାଟର ବିବିଧ ଦିଗ । 

ହଠାତ ରାଧାନାଥଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଝଟକା ଲାଗିଲା । ପାରିପାର୍ଶ୍ଵିକ ଅବସ୍ଥା ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ଦୂର ହୋଇଗଲା । ସେ ଯେମିତି ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇଗଲେ – ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କପରି । ମନ ଭିତରେ କିନ୍ତୁ ଝଲସି ଉଠିଲା ସେହି ଦୃଶ୍ୟ – ରାଧାନାଥ ପ୍ରେମର ସୁଅରେ ଉବୁଟୁବୁ; ନିବିଡ଼ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ତରୁଣୀଟିଏ । କେତୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭିତରେ ରାଧାନାଥ ହଜିଗଲେ କେଉଁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଦୁନିଆରେ । 

କିନ୍ତୁ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରକୃତିସ୍ଥ ହେଲେ ରାଧାନାଥ । ଏଥର କିନ୍ତୁ ପରିବେଶ ବଦଳି ଯାଇଥିଲା । ମିଟିଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ତଟସ୍ଥହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା ସୁନନ୍ଦା – ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ଭାବରେ । କିଛି ଦରକାରୀ ନଥିପତ୍ରରେ ରାଧାନାଥଙ୍କର ହସ୍ତାକ୍ଷରପାଇଁ ସୁନନ୍ଦା ସନ୍ତର୍ପଣରେ ପଶି ଆସିଥିଲା କୋଠରୀ ଭିତରକୁ । ଅଗତ୍ୟା ଏକପ୍ରକାର ଅଜ୍ଞାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରାଧାନାଥ ସୁନନ୍ଦାକୁ ଧରିନେଇ ଅତି ଅବାନ୍ତର ଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ସୁନନ୍ଦା ତାଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ଠେଲିଦେଇ ରାଗରେ ଫଁ ଫଁ ହେଉଥିଲା । 

ରାଧାନାଥ ଶୁଣିପାରୁଥିଲେ ସୁନନ୍ଦାର କଥା, ‘ଆଇ ୱିଲ୍ ଟିଚ୍ ୟୁ ଏ ଲେସନ୍, ୟୁ ବ୍ଲଡି ହିପୋକ୍ରାଟ୍ ! ମୁଁ ମହିଳା କମିଶନକୁ ଯିବି, ସେକ୍ସୁଆଲ୍ ହାରାସମେଣ୍ଟ୍ କେଶ୍ ଚଳାଇବି ……’

ପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହକର୍ମୀମାନେ ଅବିଶ୍ଵାସ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ହତବାକ୍ ହୋଇ ଅପସରି ଯାଉଥିଲେ । କିଛିଲୋକ ସୁନନ୍ଦାକୁ ବୁଝାଇବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । 

କାଠ ପାଲଟିଯାଇଥିଲେ କେଦାର । ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ କରି ରାଧାନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ଏ କ’ଣ କଲ ରାଧାନାଥ ?’ରାଧାନାଥଙ୍କ ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ଗୁରୁ ବିଚିତ୍ରାନନନ୍ଦଙ୍କର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ ।  ସେ କହୁଥିଲେ, ‘ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଚରମ ସୋପାନ ଆଉ ବେଶୀ ଦୂର ନୁହେଁ ।’ ତାଙ୍କ କପାଳରେ ଝଟକୁଥିଲା  ଚନ୍ଦନଟୋପା ତଳେ ଥିବା ବିଭୂତିର ପ୍ରଲେପ । ସେ ପୁଣି ସ୍ଵଗତୋକ୍ତି କରୁଥିଲେ, ‘ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ କାମନା ମୋ ଭିତରେ ଲୋପ ହୋଇଯାଇଛି । ଏକ ନୈସ୍ଵର୍ଗିକ ଆନନ୍ଦ ମୋତେ  ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଚାଲିଛି । ମନେ ହେଉଛି, ମୋ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଅଭିଶପ୍ତ ଅହଲ୍ୟା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ପରେ ଆଜି ମୁକ୍ତି ପାଇଯାଇଛି । ସେହି ମୁକ୍ତିର ଆନନ୍ଦ ସହ ମୋର ସବୁ ଗ୍ଳାନି, ସବୁ ଦୋଷ ଅପସରି ଯାଇଛି – ମୁଁ ବୋଧହୁଏ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଚରମ ସୋପାନରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଛି’ ।

****